ENNEAGRAM / သီးခြားရေးသားထားသော လမ်းညွှန်
ပုံစံ 01
ပိုကောင်းအောင် ပြုပြင်လိုသူ
စံနှုန်းနှင့် ဂရုစိုက်မှု
Type 1 ဆိုတာ မှန်ကန်တယ်လို့ ကိုယ်ယုံကြည်ထားတဲ့ စံနှုန်းတွေနဲ့အညီ နေထိုင်ဖို့ အလေးထားတတ်တဲ့ ပုံစံကို ဖော်ပြတာပါ။ ဒီအယူအဆအရ ပိုကောင်းအောင်လုပ်ဖို့ဆိုတာ စိတ်ပါမှလုပ်မယ့်ကိစ္စလို့ မမြင်ဘဲ ကိုယ်ယူရမယ့်တာဝန်လို့ ခံစားရနိုင်ပါတယ်။ လက်တွေ့ဖြစ်ခဲ့တာနဲ့ ဖြစ်သင့်တာကြားက ကွာဟချက်တွေကို အလွယ်တကူ သတိပြုမိတတ်ပါတယ်။ မမျှတတဲ့ ဆုံးဖြတ်ချက်၊ ကတိမတည်တာ၊ ပိုရှင်းအောင်လုပ်နိုင်သေးတဲ့ အလုပ်တစ်ခုတို့ ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။
ပွဲတစ်ခုမစခင် နားလည်ရခက်တဲ့ လမ်းညွှန်ချက်ကို တွေ့သွားတဲ့ စေတနာ့ဝန်ထမ်းတစ်ယောက်ကို စဉ်းစားကြည့်ပါ။ ပြင်ပေးလိုက်တာက လူတိုင်းအတွက် တကယ်အသုံးဝင်နိုင်ပါတယ်။ ပိုစဉ်းစားစရာက ပြင်ပြီးနောက်မှာပါ။ လုပ်ပြီးသွားတာကို ကျေနပ်နိုင်သလား။ ဒါမှမဟုတ် ပြင်စရာတစ်ခု ထပ်တွေ့တိုင်း ကိုယ့်အတွက် တာဝန်အသစ်တစ်ခု ထပ်တိုးသွားသလို ခံစားရသလား။ ဒီလမ်းညွှန်မှာ အဲဒီကွာခြားချက်ကို စူးစမ်းကြည့်မှာပါ။
ဒီပုံစံနဲ့ ကိုက်ညီတယ်လို့ ခံစားရသူတစ်ယောက်ရဲ့ စားပွဲက ရှုပ်ပွနေနိုင်ပါတယ်။ ဟာသကို နှစ်သက်နိုင်သလို မမျှတဘူးလို့ ယူဆတဲ့ စည်းမျဉ်းကိုလည်း ကန့်ကွက်နိုင်ပါတယ်။ သပ်ရပ်တာ၊ စည်းကမ်းလိုက်နာတာနဲ့ပဲ Type ကို အလွယ်သတ်မှတ်လို့ မရပါဘူး။ ကိုယ့်အတွက် စံနှုန်းတစ်ခုက ဘာကိုဆိုလိုသလဲ၊ လက်တွေ့က အဲဒီစံနှုန်းနဲ့ မကိုက်တဲ့အခါ ဘယ်လိုတုံ့ပြန်မလဲဆိုတာကို လွတ်လွတ်လပ်လပ် ရွေးချယ်နိုင်သေးသလားဆိုတဲ့ အချက်တွေက ပိုစဉ်းစားစရာပါ။
01 / အပြုအမူ၏ နောက်ကွယ်
ဒီပုံစံက ဘာကို ဦးတည်သလဲ။
“လိုချင်မှု” နဲ့ “စိုးရိမ်မှု” ဆိုတာ ဒီအယူအဆမှာ သုံးတဲ့ အဓိကအကြောင်းအရာတွေပါ။ လူတိုင်းရဲ့ အတွင်းစိတ်အကြောင်း အတည်ပြုထားတဲ့ အချက်အလက်တွေ မဟုတ်ပါဘူး။
- အဓိက လိုလားမှု
Chestnut နဲ့ Paes က မှန်ကန်ပြီး တာဝန်ယူမှုရှိစွာ လုပ်ဆောင်လိုစိတ်ကို ဖော်ပြပါတယ်။ ဒီနေရာမှာ ဘယ်ကတိက အရေးပါလဲ၊ အဲဒီကတိကို တည်ဖို့ လက်တွေ့ ဘာလုပ်ရမလဲ မေးကြည့်ပါ။
- အဓိက စိုးရိမ်မှု
အမှားနဲ့ အပြစ်တင်ခံရမှုအပေါ် စိုးရိမ်တာကြောင့် အမှားတစ်ခုက ကိုယ့်တန်ဖိုးအပေါ် သက်ရောက်သလို ခံစားရနိုင်ပါတယ်။ ပြန်စဉ်းစားရန်။ ဘာကို တကယ်ပြင်ဖို့လိုလဲ၊ ကိုယ့်အကြောင်း ဘယ်ပိုကျယ်တဲ့ဆုံးဖြတ်ချက်ကို ထပ်ပေါင်းနေမိလဲ။
- အတွင်းစိတ်က သုံးတတ်သော နည်းလမ်း
Narrative Enneagram ရဲ့ ရှင်းပြပုံမှာ ကိုယ့်အပြုအမူကို ကိုယ်သတ်မှတ်ထားတဲ့ စံနှုန်းနဲ့ နှိုင်းစစ်နေတဲ့ စိတ်ထဲက ဝေဖန်သံအကြောင်း ပါပါတယ်။ အဲဒီဝေဖန်သံက အကြောင်းပြချက်ရှိတဲ့ အကြံပေးစကားလို ဖြစ်နေတတ်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် အဲဒီအသံက တောင်းဆိုနေသမျှကို လုပ်ဖို့ တကယ်လိုသလားလို့ ပြန်မေးရခက်နိုင်ပါတယ်။ ပြင်သင့်တဲ့အချက်တစ်ခုကို တွေ့တာနဲ့ ပြင်စရာရှိနေတာကိုက ကိုယ့်အပြစ်လို့ ယူဆတာကို ခွဲကြည့်ဖို့ အရေးကြီးပါတယ်။
သာမန်အီးမေးလ်တစ်စောင်ကို ပြန်ဖတ်နေတယ်လို့ စဉ်းစားကြည့်ပါ။ မရှင်းတဲ့ဝါကျတစ်ခုကို တွေ့ပါတယ်။ တာဝန်ယူတတ်သူဆိုရင် ရှင်းအောင်ရေးသင့်တယ်လို့ တွေးမိပြီး စိတ်မသက်မသာဖြစ်လာတာကြောင့် ပြန်ပြင်လိုက်ပါတယ်။ စာက ပိုရှင်းသွားပြီး စိတ်သက်သာရာလည်း ရသွားပါတယ်။ ဒီအကျိုးကျေးဇူးက တကယ်ရှိပါတယ်။ အခုတော့ အချက်အလက်အသစ် မရှိဘဲ လေးကြိမ်မြောက် ပြန်စစ်နေပြီလို့ ဆက်စဉ်းစားကြည့်ပါ။ ဒီအတိုင်း ပို့လိုက်ရင် တာဝန်မဲ့ရာကျမယ်လို့ ခံစားနေရသေးတယ်ဆိုရင် စစ်ဆေးနေတဲ့ရည်ရွယ်ချက် ပြောင်းသွားနိုင်ပါပြီ။ “လက်ခံမယ့်သူ နားလည်နိုင်ပြီလား” ကနေ “ဖြစ်နိုင်သမျှ အမှားအားလုံးကို ဖယ်ရှားပြီးပြီလား” ဆိုတာကို စစ်နေမိတာပါ။
ဒီစိတ်ကူးဥပမာမှာ တစ်ကြိမ်ထပ်ပြင်တိုင်း ခဏတော့ စိတ်သက်သာရာရပါတယ်။ ဒါပေမယ့် ဘယ်အချိန်မှာ ရပ်ရမလဲဆိုတာ မသေချာသေးပါဘူး။ “ဒီအလုပ်ပြီးပြီလို့ လက်ခံနိုင်ဖို့ ဘာကိုသိရဖို့ လိုသေးလဲ” ဆိုတဲ့ မေးခွန်းက အရေးပါလာပါတယ်။ ဒီရှင်းပြချက်ကို ကိုယ့်အတွေ့အကြုံနဲ့ ယှဉ်ကြည့်ပါ။ ကိုယ်သတိမပြုမိတဲ့ အတွင်းစိတ်မှာ ဒီအတိုင်းဖြစ်နေတယ်ဆိုတဲ့ သက်သေအဖြစ်တော့ မယူပါနဲ့။
02 / ရွေးချယ်ခွင့်ရှိသော နေရာ
ပုံစံတူပေမယ့် တုံ့ပြန်ပုံ မတူနိုင်ပါတယ်။
ပိုမျှတနေချိန်
David Daniels က စံနှုန်းရှိတာနဲ့ အဲဒီစံနှုန်းတွေကို မီမမီပေါ်မူတည်ပြီး ကိုယ့်တန်ဖိုးကို ဆုံးဖြတ်တာကို ခွဲပြထားပါတယ်။ ပိုပြေလျော့လာတဲ့အခါ ဂရုတစိုက်လုပ်ရင်းနဲ့ပဲ လက်ရှိအခြေအနေ၊ ကိုယ်လုပ်နိုင်တဲ့ အတိုင်းအတာနဲ့ အခြားသူတွေရဲ့ ဆုံးဖြတ်ချက်တွေကိုပါ ထည့်စဉ်းစားနိုင်ပါတယ်။
ဥပမာ၊ အဖွဲ့ခေါင်းဆောင်တစ်ယောက်က အစီရင်ခံစာထဲက ကိန်းဂဏန်းတွေ မှန်ရမယ်ဆိုတာကို အလျှော့မပေးဘဲ တင်ပြပုံမတူတဲ့ နည်းနှစ်မျိုးကို လက်ခံနိုင်ပါတယ်။ လုပ်ဖော်ကိုင်ဖက်တစ်ယောက်က အမှားတွေ့တဲ့အခါ အရင်က ကိုယ်ရွေးချယ်ခဲ့သမျှ မှန်တယ်လို့ ခုခံနေစရာမလိုဘဲ ပြင်နိုင်ပါတယ်။ အရေးထားတဲ့တန်ဖိုးက မပြောင်းပေမယ့် လုပ်နည်းကို ပြောင်းနိုင်တာပါ။ အနားယူဖို့ကိုလည်း အလုပ်အားလုံးကုန်မှ ရမယ့်ဆုတစ်ခုလို အမြဲရွှေ့မနေတော့ဘဲ တာဝန်တွေနဲ့အတူ ထည့်စီစဉ်နိုင်ပါတယ်။
ဖိအားများလာချိန်
Chestnut နဲ့ Paes တို့က ဒေါသထွက်နေပေမယ့် ဒေါသကို ထုတ်ပြတာ မသင့်တော်ဘူးလို့ ယူဆနေတဲ့ အခြေအနေကို ဖော်ပြထားပါတယ်။ အပြင်ပန်းမှာ တည်ငြိမ်နေပေမယ့် စိတ်ထဲမှာတော့ မကျေနပ်မှုတွေ အများကြီး ရှိနေနိုင်ပါတယ်။ ဒေါသထွက်နေကြောင်း တိုက်ရိုက်မပြောဘဲ တစ်ဖက်လူရဲ့ အမှားကို ထောက်ပြတာ၊ စိတ်မရှည်တာတွေကနေ မကျေနပ်မှု ပေါ်လာနိုင်ပါတယ်။
“ရပါတယ်၊ ကျွန်မပဲ လုပ်လိုက်မယ်” လို့ ပြောပေမယ့် ကိုယ်ပိုလုပ်ပေးရသမျှကို စိတ်ထဲမှာ မှတ်ထားတယ်လို့ စဉ်းစားကြည့်ပါ။ တစ်ဖက်လူက သဘောတူတယ်လို့ပဲ နားလည်မှာပါ။ ကိုယ်ဘယ်လောက်အထိပဲ လုပ်ပေးနိုင်တယ်ဆိုတာ မပြောထားရင် သူသိပြီး တုံ့ပြန်ပေးနိုင်မှာ မဟုတ်ပါဘူး။ နောက်ပိုင်း ပစ္စည်းတစ်ခု နေရာလွဲနေတာကို တွေ့တဲ့အခါ တစ်ပတ်လုံး စုလာတဲ့ မကျေနပ်မှုကိုပါ ပေါင်းပြီး တုံ့ပြန်မိနိုင်ပါတယ်။
ဒါက ဖြစ်နိုင်တဲ့ ရှင်းပြချက်တစ်ခုပါပဲ။ အလုပ်တာဝန် ခွဲဝေထားပုံက တကယ်မမျှတလို့ ပြောင်းဖို့လိုနေတာလည်း ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။ “ဘာကို ညှိနှိုင်းသဘောတူထားဖို့ လိုနေသေးလဲ” နဲ့ “စိတ်တိုင်းမကျသမျှကို အတူတူ အရေးတကြီး ကိုင်တွယ်ဖို့ လိုသလား” ဆိုတဲ့ မေးခွန်းနှစ်ခုလုံးကို စဉ်းစားကြည့်ပါ။
ဒါတွေက ဖြစ်နိုင်တဲ့ အလေ့အထတွေပါ။ ပုံသေသတ်မှတ်ထားတဲ့ အဆင့်တွေ၊ ကြိုတင်ခန့်မှန်းချက်တွေ မဟုတ်ပါဘူး။ အခြေအနေ၊ သင်ယူမှုနဲ့ ပံ့ပိုးမှုတို့လည်း အရေးကြီးပါတယ်။
03 / ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှု အဆင့်များ
Type One — Levels of Development (ဖွံ့ဖြိုးပြောင်းလဲမှု အဆင့်များ)
နံပါတ်တပ်ထားတဲ့ အကျဉ်းချုပ်တွေကို ဖတ်ပြီး တုံ့ပြန်ပုံတစ်ခုနဲ့တစ်ခု ဘာပြောင်းသွားလဲဆိုတာ စိတ်ကူးဥပမာတွေနဲ့ နှိုင်းကြည့်ပါ။ ဥပမာထဲမှာ မပါတဲ့ အသေးစိတ်အချက်တွေအပါအဝင် ကိုယ့်လက်တွေ့အခြေအနေကို ထည့်စဉ်းစားပါ။
Levels၊ ဦးတည်ချက်များနှင့် Wings ဘယ်လိုကွာခြားသလဲ။ (တက်ဘ်အသစ်)
အဆင့် 1–3
Healthy · ပိုမျှတနေသော အဆင့်များ (1–3)
အဆင့် 1
လက်တွေ့ကျသော ဉာဏ်ပညာ
လက်တွေ့ကို လက်ခံနိုင်မှုက ချင့်ချိန်ပြီး စာနာစွာ ရွေးချယ်မှုကို အားပေးပါတယ်။
ဥပမာ
စိတ်ကူးဥပမာ။ မိုးကြောင့် ရပ်ကွက်ပွဲကို အခန်းထဲ ပြောင်းလုပ်ရပါတယ်။ စီစဉ်သူက အကောင်းဆုံးစိတ်ကူးထားတဲ့ နေရာချထားပုံကို လွှတ်ချပြီး တကယ်ရောက်လာသူတွေအတွက် ဘယ်ပုံစံက အသုံးဝင်မလဲ မေးပါတယ်။ အစီအစဉ်နဲ့မတူတာ အားလုံးကို လိုက်ပြင်မယ့်အစား ဝင်ထွက်လမ်းရှင်းဖို့နဲ့ ဧည့်သည်တွေ အဆင်ပြေဖို့ကို ထိန်းထားပါတယ်။ ပြန်စဉ်းစားရန်။ မူလစံနှုန်းထဲက ဘယ်အပိုင်းက တကယ့်လိုအပ်ချက်ကို ဖြည့်ပေးနေသေးလဲ။
အဆင့် 2
အတွင်းစိတ်က ယုံကြည်ခံယူချက်
ကိုယ်ကျင့်သိက္ခာဆိုင်ရာ ခံယူချက်က စဉ်းစားပြီး ကိုယ့်ကိုယ်ကို ထိန်းကျောင်းမှုကို ဦးဆောင်ပါတယ်။
ဥပမာ
စိတ်ကူးဥပမာ။ အစည်းအဝေးမှတ်စု ပြင်ဆင်ပေးမယ်လို့ ကတိပေးထားသူက ကိုယ်တတ်နိုင်တဲ့အချိန် ရွေးပြီး လုပ်ပါတယ်။ နောက်ဆုံးရက် ပြောင်းဖို့လိုရင် အဖွဲ့ကို စောစောပြောပါတယ်။ တစ်ယောက်ယောက်က စောင့်ကြည့်နေမှ သဘောတူထားတာကို အလေးထားတာ မဟုတ်ပါဘူး။ ပြန်စဉ်းစားရန်။ ဘယ်ကတိကို လက်တွေ့ တည်နိုင်လဲ၊ ကိုယ့်အကန့်အသတ် ဘာကို ပြောထားဖို့လိုလဲ။
အဆင့် 3
မျှတစွာ ပါဝင်လုပ်ဆောင်မှု
ဖြောင့်မတ်မှုက တာဝန်ယူပြီး ဘက်မလိုက် လုပ်ဆောင်မှုအဖြစ် ပေါ်လာပါတယ်။
ဥပမာ
စိတ်ကူးဥပမာ။ ပေါင်းစပ်စီစဉ်သူတစ်ယောက်က အလွယ်ဆုံးအလုပ်တွေကို ကိုယ့်သူငယ်ချင်းတွေပဲ အမြဲရနေတယ်ဆိုတာ သတိထားမိပါတယ်။ ကိုယ်တိုင်လည်း လိုက်နာရမယ့် ပွင့်လင်းတဲ့ အလှည့်ကျစနစ်ကို အဆိုပြုပြီး ဘယ်သူ့ကိုမှ အရှက်မခွဲဘဲ ရည်ရွယ်ချက်ကို ရှင်းပြပါတယ်။ ကိုယ့်အဆိုပြုချက်ကိုလည်း မေးခွန်းထုတ်လို့ရပါတယ်။ ပြန်စဉ်းစားရန်။ အဆင်အပြေဆုံးမဟုတ်တဲ့ တာဝန်ကို ကိုယ်ရခဲ့ရင်လည်း ဒီအစီအစဉ်က မျှတတယ်လို့ ယူဆဦးမလား။
နေ့စဉ်ဘဝထဲမှာ
ကိုယ်ပိုင်ရေးထားတဲ့ နှိုင်းယှဉ်လေ့ကျင့်ခန်း။ နောက်ကျနေတဲ့ အဖွဲ့အလုပ်တစ်ခုကို ချဉ်းကပ်ပုံသုံးမျိုး စဉ်းစားကြည့်ပါ။ အသုံးအဝင်ဆုံး နောက်တစ်ဆင့်ရွေးတာ၊ ကိုယ်တကယ်တည်နိုင်တဲ့ ကတိကို ရှင်းပြတာ၊ အလုပ်ကို မျှတစွာ ခွဲဖို့ ကူညီတာတွေ ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။ တုံ့ပြန်ပုံတစ်ခုစီရဲ့ ရည်ရွယ်ချက်ကို ယှဉ်ကြည့်ပါ။ အမှားကင်းစရာ မလိုသလို တုံ့ပြန်ပုံတစ်ခုတည်းက Level ကိုလည်း မသတ်မှတ်ပေးပါဘူး။
ပြန်လည်သုံးသပ်ဖို့ လေ့ကျင့်မှု
ဆုံးဖြတ်ချက်တစ်ခုအတွက် စံနှုန်းထားရတဲ့ ရည်ရွယ်ချက်နဲ့ အဲဒီရည်ရွယ်ချက် ပြည့်မီနိုင်တဲ့နည်းနှစ်ခု ရေးပါ။ သက်ရောက်မှုခံရသူတွေကို ဘယ်နည်းက လုပ်လို့ရလဲ မေးပါ။ နောက်တော့ ရည်ရွယ်ချက်တကယ်မပြည့်မီတာနဲ့ ထိခိုက်မှုမရှိတဲ့ လုပ်နည်းမတူမှုကို ခွဲကြည့်ပါ။
အဆင့် 4–6
Average · အလယ်အလတ် အဆင့်များ (4–6)
အဆင့် 4
အခြေအနေတိုင်းကို ပြင်ချင်ခြင်း
ပိုကောင်းအောင် ပြင်ရတာ ကိုယ့်တစ်ယောက်တည်းရဲ့ တာဝန်လို ခံစားလာပါတယ်။
ဥပမာ
စိတ်ကူးဥပမာ။ အတူသုံးတဲ့ အလုပ်နေရာသစ်ကို ရောက်တာနဲ့ ပစ္စည်းတံဆိပ်၊ ပရိဘောဂနဲ့ အစည်းအဝေးအချိန်တွေအတွက် စည်းကမ်းအသစ်တွေ ဆွဲနေပါတယ်။ စိတ်ကူးတချို့က အသုံးဝင်ပေမယ့် အဖွဲ့က ဘာပြောင်းချင်လဲ မမေးရသေးပါဘူး။ ပြန်စဉ်းစားရန်။ အားလုံးသဘောတူထားတဲ့ ပြဿနာကို ဖြေရှင်းနေတာလား၊ ကိုယ်သတိထားမိတဲ့ အကြိုက်မတူမှုတိုင်းကို တာဝန်အသစ် လုပ်နေမိတာလား။
အဆင့် 5
တင်းကျပ်စွာ ထိန်းချုပ်ခြင်း
အမှားလုပ်မိမှာကို ကြောက်တာကြောင့် လုပ်ရိုးလုပ်စဉ်နဲ့ ကိုယ့်ကိုယ်ကို ထိန်းချုပ်မှု တင်းကျပ်လာပါတယ်။
ဥပမာ
စိတ်ကူးဥပမာ။ သာမန်ဖိတ်စာတစ်စောင်မှာ အချက်အလက်မှန်နေပြီဖြစ်ပေမယ့် ရေးသူက ပုဒ်ဖြတ်ပုဒ်ရပ်ကို ထပ်စစ်ပြီး ဆက်လုပ်ဖို့ အစားစားချိန်ကို ရွှေ့လိုက်ပါတယ်။ ထပ်အားထုတ်တာက ဖတ်သူလိုအပ်တဲ့အရာကို မပြောင်းလဲပေးတော့ပါဘူး။ ပြန်စဉ်းစားရန်။ ဘယ်မြင်သာတဲ့အခြေအနေ ရောက်ရင် ဒီအလုပ်ပြီးပြီလို့ သတ်မှတ်နိုင်မလဲ။ အရေးကြီးတဲ့ လုံခြုံရေးစစ်ဆေးမှုတွေကိုတော့ ဆက်လုပ်ဖို့လိုပါတယ်။ ဒီဥပမာက အကျိုးဆက်မကြီးတဲ့ အလုပ်အတွက်ပါ။
အဆင့် 6
ကြမ်းတမ်းစွာ ပြုပြင်ခိုင်းခြင်း
စံနှုန်းတွေက ကိုယ့်ကိုယ်ကိုနဲ့ အခြားသူတွေကို စိတ်မရှည်စွာ ဝေဖန်မှု ဖြစ်လာပါတယ်။
ဥပမာ
စိတ်ကူးဥပမာ။ အဖွဲ့ဖော်က အသုံးဝင်တဲ့အလုပ်တစ်ခုကို ကိုယ်နဲ့မတူတဲ့ အစီအစဉ်နဲ့ ပြီးအောင်လုပ်ပါတယ်။ ရလဒ်ကို စစ်မယ့်အစား တစ်ယောက်က ထပ်ခါထပ်ခါ ဖြတ်ပြောပြီး သူ့အစီအစဉ်အတိုင်းပဲ လုပ်ရမယ်လို့ တောင်းဆိုပါတယ်။ အခြားသူတွေ စိတ်ကူးမပေးတော့ပါဘူး။ ပြန်စဉ်းစားရန်။ ဘယ်ကွာခြားမှုက ရလဒ်ကို ထိခိုက်လဲ၊ ဘယ်ဟာက ကိုယ်မကြိုက်ရုံပဲလဲ။ လူတစ်ယောက်ရဲ့ စရိုက်ကို ဆုံးဖြတ်တာထက် တိကျတဲ့တောင်းဆိုချက်က ပိုအသုံးဝင်နိုင်ပါတယ်။
နေ့စဉ်ဘဝထဲမှာ
ကိုယ်ပိုင်လေ့ကျင့်ခန်း။ မကြာသေးမီက ပြင်ခိုင်းခဲ့တာတစ်ခုကို စဉ်းစားပါ။ ဘာကူညီချင်ခဲ့လဲ၊ ဘာစကားနဲ့ အတိအကျတောင်းဆိုခဲ့လဲ၊ တစ်ဖက်လူက ဘာကြားသွားပုံရလဲဆိုတာ ရေးပါ။ အဲဒီသုံးခုက မတူနေနိုင်ပါဘူး။
ပြန်လည်သုံးသပ်ဖို့ လေ့ကျင့်မှု
ထပ်ပြင်ခိုင်းမိခင် ဒီလိုအပ်ချက်ကို သဘောတူထားသလား၊ ရလဒ်ကို တကယ်ထိခိုက်သလား၊ တစ်ဖက်လူက အချက်အလက်လိုနေတာလား ဒါမှမဟုတ် နည်းလမ်းမတူတာပဲလား မေးကြည့်ပါ။ တိကျတဲ့တောင်းဆိုချက်တစ်ခု ပြောပါ။ အလုပ်ပိုကောင်းလာသလား၊ သူပြန်ပြောဖို့ နေရာရှိသလား ကြည့်ပါ။
အဆင့် 7–9
Unhealthy · အခက်အခဲ ပိုပြင်းထန်လာသော အဆင့်များ (7–9)
အဆင့် 7
တင်းကျပ်သော အမှန်တရားစွဲယူမှု
ကိုယ့်အမြင်တစ်ခုတည်းကို အပြီးသတ်အမှန်ယူပြီး ကိုယ့်အတွက်တော့ ခြွင်းချက်ထားကာ ဖြေရှင်းပါတယ်။
ဥပမာ
စိတ်ကူးဥပမာ။ ကော်မတီဝင်တစ်ယောက်က သူ့စည်းကမ်းကို ဆန့်ကျင်တဲ့ သက်သေကို နားမထောင်ဘဲ သဘောမတူတာကို သစ္စာမရှိတာလို့ ပြောပါတယ်။ သူကိုယ်တိုင် စည်းကမ်းဖောက်တော့ ဘာကြောင့်လဲ မရှင်းဘဲ သူ့အခြေအနေက မတူဘူးလို့ ပြောပါတယ်။ ပြန်စဉ်းစားရန်။ ကိုယ့်ရပ်တည်ချက်ကို ပြောင်းစေနိုင်တဲ့ ဘယ်သက်သေကို လက်ခံမလဲ၊ တခြားလူအတွက်လည်း ဒီရှင်းပြချက်ကို လက်ခံပေးမလား။ ဒီဖြစ်ရပ်က ရောဂါရှာဖွေချက် မဟုတ်ပါဘူး။
အဆင့် 8
ကိုယ့်လုပ်ရပ်နှင့် ဆန့်ကျင်သော စစ်ဆေးအပြစ်တင်မှု
အခြားသူတွေရဲ့ အမှားကိုသာ အာရုံစိုက်ပေမယ့် ကိုယ့်လုပ်ရပ်က ပြောထားတဲ့မူနဲ့ ဆန့်ကျင်နေပါတယ်။
ဥပမာ
စိတ်ကူးဥပမာ။ ကိုယ့်အလုပ်နောက်ကျတာကို ဖုံးထားရင်း လုပ်ဖော်ကိုင်ဖက်တွေ မိနစ်နည်းနည်း နောက်ကျတာကို စာရင်းမှတ်နေပါတယ်။ အတူလုပ်တဲ့စနစ်ကို ပြင်ဖို့ထက် စွပ်စွဲစရာတွေ စုဖို့ အချိန်ပိုသုံးနေပါတယ်။ ပြန်စဉ်းစားရန်။ ကိုယ့်အပြုအမူထဲက ဘာကို အခြားသူစစ်ဆေးမှာ မခံချင်တာလဲ။ မျှတစွာ တာဝန်ယူစေဖို့ အချိုးကျတဲ့ သက်သေနဲ့ လူတိုင်းအပေါ် တသမတ်တည်းသုံးတဲ့ စံလိုပါတယ်။ ကိုယ်ရည်ကိုယ်သွေးအမည်တပ်ဖို့ မလိုပါဘူး။
အဆင့် 9
အပြစ်ပေးလိုသော ပြစ်တင်ရှုတ်ချမှု
အပြစ်ပေးလိုစိတ်က လူသားချင်း စာနာရမယ့် အကန့်အသတ်ကို ကျော်လာပါတယ်။
ဥပမာ
စိတ်ကူးဥပမာ။ ပြင်ဆင်လို့ရတဲ့ အမှားတစ်ခုနောက်မှာ ခေါင်းဆောင်က တာဝန်ရှိသူကို အချိုးကျပြင်ဆင်ခိုင်းတာထက် များစွာကျော်လွန်ပြီး လူရှေ့မှာ အရှက်ခွဲကာ ဖယ်ထုတ်ချင်လာပါတယ်။ ချက်ချင်းစဉ်းစားရမှာက လုံခြုံရေး၊ ထိခိုက်စေတဲ့ အပြုအမူကို တားဆီးဖို့ အကန့်အသတ်နဲ့ ထိခိုက်သူတွေအတွက် ပံ့ပိုးမှုပါ။ Type နံပါတ်က အနိုင်ကျင့်မှုကို အကြောင်းပြချက်မပေးနိုင်သလို ကြိုလည်းမခန့်မှန်းနိုင်ပါဘူး။ ပြင်းထန်တဲ့ အန္တရာယ်ရှိရင် ဒေသတွင်း အရေးပေါ်အကူအညီ၊ ပြင်းထန်တဲ့ စိတ်ဒုက္ခရှိရင် ကျွမ်းကျင်သူရဲ့ အကူအညီလိုပါတယ်။
နေ့စဉ်ဘဝထဲမှာ
ကိုယ်ပိုင်နှိုင်းယှဉ်လေ့ကျင့်ခန်း။ သဘောမတူတာနဲ့ သက်သေအားလုံးကို ငြင်းတာ၊ အမှားသတိထားမိတာနဲ့ လူတစ်ယောက်ကို ပစ်မှတ်ထားလိုက်လံတာ၊ တာဝန်ယူစေတာနဲ့ ထိခိုက်စေတဲ့အပြစ်ပေးမှုကို ခွဲကြည့်ပါ။ ဘာဖြစ်ခဲ့လဲ၊ ဘယ်သူထိခိုက်လဲ၊ အချိုးကျတုံ့ပြန်မှုက ဘာကို ကာကွယ်ပေးမလဲ မေးပါ။ Enneagram နဲ့ရှင်းပြတာက သက်သေအစားထိုးဖို့၊ ထိခိုက်မှုကို အကြောင်းပြချက်ပေးဖို့၊ ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ မေးခွန်းကို ဆုံးဖြတ်ဖို့ မဖြစ်သင့်ပါဘူး။
ပြန်လည်သုံးသပ်ဖို့ လေ့ကျင့်မှု
Level သတ်မှတ်ဖို့ထက် တကယ်ခံစားနေရတဲ့ စိတ်ဒုက္ခ၊ လုပ်ဆောင်နိုင်မှုနဲ့ လုံခြုံရေးကို အလေးထားပါ။ စိတ်ဒုက္ခ ဆက်ရှိနေတယ်၊ နေ့စဉ်ဘဝမှာ အခက်အခဲရှိတယ်၊ ကိုယ့်ဘာသာ ကြိုးစားတာက မကူညီဘူးဆိုရင် ကျွမ်းကျင်ပညာရှင်ရဲ့ အကူအညီ ရယူပါ။ ဒီလမ်းညွှန်က ရောဂါသတ်မှတ်တာ၊ အကြမ်းဖက်မှု ဒါမှမဟုတ် ကိုယ့်ကိုယ်ကို ထိခိုက်စေနိုင်မှုကို ခန့်မှန်းတာ၊ သင့်တော်တဲ့ စောင့်ရှောက်မှုကို အစားထိုးတာ မလုပ်နိုင်ပါဘူး။
Level အကျဉ်းချုပ်တွေက ရိုးရာမူဘောင်တစ်ခုနဲ့ မိတ်ဆက်ပေးတာဖြစ်ပြီး Institute ရဲ့ ရှင်းပြချက်အပြည့်အစုံကို ပြန်ရေးထားတာ မဟုတ်ပါဘူး။ ပိုရှည်တဲ့ စိတ်ကူးဥပမာနဲ့ ပြန်စဉ်းစားစရာမေးခွန်းတွေကို ကိုယ်ပိုင်ရေးသားထားပြီး Level သတ်မှတ်ဖို့ စမ်းသပ်ချက်တွေ မဟုတ်ပါဘူး။ ဒီလမ်းညွှန်က သီးခြားရေးသားထားတဲ့ ပညာပေးအကြောင်းအရာဖြစ်ပြီး တရားဝင်ဘာသာပြန်၊ ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ အကဲဖြတ်ချက် ဒါမှမဟုတ် Type 1 ဖြစ်သူတွေအကြောင်း ကြိုတင်ခန့်မှန်းချက် မဟုတ်ပါဘူး။
မူဘောင်အတွက် ရည်ညွှန်းချက် — The Enneagram Institute (တက်ဘ်အသစ်)
04 / ဘေးချင်းကပ် ပုံစံများ
Wings
Wing ဆိုတာ စက်ဝိုင်းပေါ်က ဘေးချင်းကပ် ပုံစံနှစ်မျိုးထဲက တစ်မျိုးကို ရည်ညွှန်းတာပါ။ လူတိုင်းမှာ ထင်ရှားတဲ့ Wing တစ်ခု ရှိရမယ်လို့ မယူဆဘဲ ဖြစ်နိုင်တဲ့ သက်ရောက်မှုတွေကို နှိုင်းယှဉ်ဖတ်ကြည့်ပါ။
1w9သဟဇာတကို ရှာဖွေသူ
Wing ဆိုတာ ဘေးချင်းကပ် Type တစ်မျိုးကို ရည်ညွှန်းတာပါ။ Type တူပေမယ့် ပုံစံဘယ်လိုကွဲနိုင်သလဲဆိုတာကို စူးစမ်းဖို့ သုံးပါတယ်။ Integrative ရဲ့ 1w9 ရှင်းပြချက်အရ Type 9 ရဲ့ သက်ရောက်မှုကြောင့် မတူတဲ့အမြင်တွေကို ပိုနားထောင်နိုင်တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ ပြင်စရာတွေကိုလည်း ချက်ချင်းပြင်ရမှဖြစ်မယ်လို့ မခံစားရဘဲ ပိုအေးအေးဆေးဆေး ကိုင်တွယ်နိုင်ပါတယ်။ တစ်ဖက်မှာတော့ မသက်မသာဖြစ်ရမှာစိုးလို့ ပြောဖို့လိုနေတဲ့ကိစ္စကို ရွှေ့ဆိုင်းထားမိနိုင်ပါတယ်။ စကားနည်းတာတစ်ခုတည်းနဲ့ ဒီ Wing ရှိတယ်လို့ သတ်မှတ်လို့ မရပါဘူး။
1w2ကူညီပံ့ပိုးလိုသူ
Integrative က 1w2 ကို ပိုကောင်းအောင်လုပ်လိုစိတ်ထဲမှာ ကိုယ်ချင်းစာစိတ်နဲ့ ကူညီပေးလိုစိတ်တွေ ပိုပါလာတဲ့ပုံစံလို့ ရှင်းပြထားပါတယ်။ ကူညီပေးရာမှာ လူချင်းရင်းနှီးမှု ပိုပါနိုင်ပြီး ကိုယ့်အားထုတ်မှုကို အသိအမှတ်မပြုတဲ့အခါ စိတ်ပျက်ရနိုင်ပါတယ်။ ကိုယ်က ကူညီဖို့ ကမ်းလှမ်းတဲ့အခါ တစ်ဖက်လူအနေနဲ့ လွတ်လွတ်လပ်လပ် ငြင်းနိုင်သလားဆိုတာ သတိထားကြည့်ပါ။ နွေးထွေးဖော်ရွေတာတစ်ခုတည်းနဲ့ ဒီ Wing ကို သတ်မှတ်လို့ မရပါဘူး။ Wing တစ်မျိုးက နောက်တစ်မျိုးထက် ပိုကောင်းတဲ့ Type 1 ဖြစ်စေတာလည်း မဟုတ်ပါဘူး။
05 / တိုးတက်မှုနှင့် ဖိအား
Type One: တိုးတက်လာချိန်မှာ Type 7၊ ဖိအားများချိန်မှာ Type 4
အမည်တပ်ထားတဲ့ မြားတွေကို ကြည့်ပြီး အောက်က အသေးစိတ်ဥပမာနှစ်ခုကို နှိုင်းဖတ်ပါ။ ဘာက တကယ်မြင်တွေ့ရတာလဲ၊ ဘာက အဓိပ္ပာယ်ကောက်ထားတာလဲ၊ အဲဒီအခြေအနေမှာ ဘယ်လိုတုံ့ပြန်ရင် အသုံးဝင်မလဲ မေးကြည့်ပါ။
ပုံစံ 1 → ပုံစံ 7
1 → 7 · Growth / တိုးတက်လာချိန်
တိုးတက်မှုမှာ Type 7 နဲ့ ဆင်တူတဲ့ ပျော်ရွှင်ခံစားနိုင်မှုနဲ့ အလိုက်သင့် လွတ်လပ်စွာ လုပ်ဆောင်နိုင်မှုကို အလေးထားပါတယ်။
နေ့စဉ်ဘဝထဲက စိတ်ကူးဥပမာ
စိတ်ကူးဥပမာ။ စေတနာ့ဝန်ထမ်းတစ်ယောက်က ပွဲအတွက် အဓိကအစီအစဉ်တွေကို စစ်ပြီးပါပြီ။ အသေးစိတ်လေးတွေကို နောက်တစ်နာရီလောက် ဆက်ပြင်နိုင်သေးပေမယ့် အဖွဲ့ဖော်တစ်ယောက်က ခဏလမ်းလျှောက်ဖို့ ခေါ်ပါတယ်။ လိုက်သွားပြီး စကားပြောရင်း စိတ်ကူးအသစ်တစ်ခု ရလာကာ သဘောတူထားတဲ့အချိန်မှာ ပြန်လာပါတယ်။ ရည်ရွယ်ချက်က တာဝန်ပစ်ထားဖို့ မဟုတ်ပါဘူး။ အားလုံး အပြည့်အစုံပြီးမှသာ ပျော်လို့ရမယ်လို့ မသတ်မှတ်ဘဲ ပျော်ရွှင်ဖို့ နေရာပေးနိုင်သလားဆိုတာပါ။
စမ်းကြည့်ဖို့
ဆုံးဖြတ်ချက်မှားလည်း အကျိုးဆက်မကြီးတဲ့ လုပ်စရာတစ်ခုမှာ လက်ခံနိုင်တဲ့ ရွေးချယ်စရာနှစ်ခု ထားပါ။ တစ်ယောက်ယောက်ကို ရွေးခိုင်းပြီး လုပ်နေချိန်မှာ အတွေ့အကြုံကို အမှတ်မပေးဘဲ စမ်းကြည့်ပါ။ ပြီးမှ ဘာပျော်ရလဲ၊ တကယ့်တာဝန်တစ်ခုခု လွတ်သွားသလား မှတ်ပါ။ လုံခြုံရေးအတွက် မဖြစ်မနေလိုတဲ့ စံနှုန်းနဲ့ “အကောင်းဆုံး” နေ့လယ်ခင်းအတွက် ကိုယ့်အကြိုက်ကို ခွဲထားပါ။
ပုံစံ 1 → ပုံစံ 4
1 → 4 · Stress / ဖိအားများချိန်
ဖိအားများချိန်မှာ Type 4 နဲ့ ဆင်တူတဲ့ ခံစားချက်အပေါ် မူတည်တုံ့ပြန်မိမှုကို ဖော်ပြပါတယ်။
နေ့စဉ်ဘဝထဲက စိတ်ကူးဥပမာ
စိတ်ကူးဥပမာ။ အခြားသူတွေ မပြီးခဲ့တဲ့အလုပ်တွေကို ထပ်ခါထပ်ခါ ကူလုပ်ပေးထားသူတစ်ယောက်က လုပ်ဖော်ကိုင်ဖက်တွေ ညနေခင်းပျော်ပွဲ စီစဉ်နေတာ ကြားပါတယ်။ “အလုပ်ခွဲဝေမှု ပိုမျှတဖို့ လိုတယ်” ဆိုတာကနေ “ငါဘယ်လောက်ပေးဆပ်နေလဲ ဘယ်သူမှ နားမလည်ဘူး” ဆိုတဲ့အတွေး ဖြစ်သွားပါတယ်။ နောက်ဆုတ်ပြီး မမျှတခဲ့တာတွေကို ပြန်တွေးနေမိပေမယ့် ဘာပြောင်းဖို့လိုလဲ အဖွဲ့ကို မပြောဖြစ်ပါဘူး။ အလုပ်ခွဲဝေမှုက တကယ်မမျှတတာ ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။ ဖြစ်ရပ်နဲ့ ခံစားချက်ကို ခွဲပြောနိုင်ရင် အခြားသူတွေ ဘယ်လိုတုံ့ပြန်ရမလဲ ပိုရှင်းလာနိုင်ပါတယ်။
စမ်းကြည့်ဖို့
သဘောတူထားတဲ့ တာဝန်၊ တကယ်ဖြစ်ခဲ့တာ၊ ကိုယ်တောင်းဆိုချင်တာဆိုပြီး သုံးချက်ရေးပါ။ စိတ်မကျေနပ်တာ ဒါမှမဟုတ် စိတ်ပျက်တာလို ခံစားချက်ကို ရိုးရိုးရှင်းရှင်း ထည့်ပြောပါ။ တိကျတဲ့ ပြောင်းလဲမှုတစ်ခုနဲ့ ပြန်ဖြေရမယ့်အချိန်ကို တောင်းဆိုပါ။ ရည်ရွယ်ချက်က အသုံးဝင်တဲ့ စကားပြောဆိုမှု ရဖို့ပါ။ ကိုယ့်ခံစားချက်က အကြောင်းမဲ့ကြောင်း ဒါမှမဟုတ် တစ်ဖက်လူက မကောင်းကြောင်း သက်သေပြဖို့ မဟုတ်ပါဘူး။
Type 1 က Type 7 ဒါမှမဟုတ် Type 4 အဖြစ် ပြောင်းသွားတာ မဟုတ်ပါဘူး။ ဒီဆက်သွယ်မှုတွေက ရိုးရာအဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုချက်တွေဖြစ်ပြီး အလိုအလျောက်ဖြစ်ရမယ့် ဖြစ်စဉ်တွေ ဒါမှမဟုတ် ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ ခန့်မှန်းချက်တွေ မဟုတ်ပါဘူး။ ပျော်နေတာနဲ့ တိုးတက်လာပြီလို့ မသက်သေပြနိုင်သလို ဝမ်းနည်းနေတာကြောင့် Type ပြောင်းသွားတာလည်း မဟုတ်ပါဘူး။ Type တစ်မျိုးက နောက်တစ်မျိုးထက် မူလကတည်းက ပိုကောင်းတာ၊ ပိုမကောင်းတာ မရှိပါဘူး။ ဥပမာတွေက ပြန်စဉ်းစားဖို့သာဖြစ်ပြီး Type ဒါမှမဟုတ် Level ကို မသတ်မှတ်နိုင်ပါဘူး။
ရိုးရာမူဘောင်ကို ဆက်ဖတ်ရန် — The Enneagram Institute (တက်ဘ်အသစ်)
06 / အခြားသူများနှင့်အတူ
ဆက်ဆံရေးနှင့် ကိုက်ညီမှု
Integrative က ကိုယ်သတိမထားမိနိုင်တဲ့ အချက်တစ်ခုကို ထောက်ပြထားပါတယ်။ ပိုကောင်းအောင် ကူညီပြောပေးချင်တာ ဖြစ်ပေမယ့် ကိုယ့်စကားက စိတ်မရှည်သလို၊ အပြစ်တင်သလို ကြားရနိုင်ပါတယ်။ ကိုယ့်စိုးရိမ်မှုက အကြောင်းရှိနေရင်တောင် ကိုယ့်စေတနာနဲ့ တစ်ဖက်လူအပေါ် သက်ရောက်ပုံက ကွာသွားနိုင်ပါတယ်။
ကိုယ့်လက်တွဲဖော် ခရီးသွားဖို့ ထည့်ထားတဲ့ပစ္စည်းတွေကို တစ်ခုခုကျန်ခဲ့မှာစိုးလို့ စစ်ပေးတယ်လို့ စဉ်းစားကြည့်ပါ။ မမေးဘဲ သူရွေးထားတာတွေကို ပြောင်းထည့်လိုက်ရင် ကိုယ့်ဂရုစိုက်မှုကို သူက “ငါ့ကို မယုံဘူး” လို့ ခံစားရနိုင်ပါတယ်။ သူက နောက်ဆုတ်သွားတဲ့အခါ ကိုယ်ကလည်း အရာရာကို ကိုယ်ပဲ စီမံရတော့မယ်လို့ ထင်သွားနိုင်ပါတယ်။
ကိုယ့်အကူအညီ အသုံးဝင်မဝင်ကို သူ့ကိုယ်ပိုင်ဆုံးဖြတ်ခွင့်အတွက် အထောက်အကူဖြစ်သလားဆိုတာနဲ့ ပြန်ကြည့်နိုင်ပါတယ်။ ဘာကူညီစေချင်သလဲလို့ မေးပါ။ အဆင်ပြေနေပြီးသားအရာတွေကို အသိအမှတ်ပြုပါ။ ဘယ်ကိစ္စကို ဘယ်သူဆုံးဖြတ်မလဲဆိုတာ သဘောတူထားပါ။ အပြန်အလှန်မျှတဖို့အတွက် ကိုယ်ထပ်လုပ်ပေးမယ်လို့ မပြောခင် ကိုယ့်လိုအပ်ချက်ကိုလည်း ပြောဖို့လိုပါတယ်။
ပြောဆိုဆက်ဆံရာတွင် စမ်းကြည့်ရန်
“မမေးဘဲ ပစ္စည်းတွေ ပြောင်းထည့်မိတယ်။ တောင်းပန်ပါတယ်။ မင်းဆုံးဖြတ်ရမယ့်ကိစ္စမှာ ငါဝင်ဆုံးဖြတ်လိုက်သလို ဖြစ်သွားတာ သိပါတယ်။ အားသွင်းကြိုး ကျန်ခဲ့မှာကို စိုးရိမ်တာပါ။ သတိပေးစေချင်လား၊ ကိုယ့်ဘာသာပဲ စီစဉ်ချင်လား” လို့ ပြောကြည့်နိုင်ပါတယ်။
ပြန်အဆင်ပြေအောင် ပြောတဲ့အခါ ကိုယ်စိုးရိမ်တဲ့အကြောင်းကို မရှင်းပြခင် တစ်ဖက်လူရဲ့ ဆုံးဖြတ်ခွင့်ထဲ ဘယ်လိုဝင်ပါမိသလဲဆိုတာကို တိတိကျကျ အသိအမှတ်ပြုပါတယ်။ တစ်ဖက်လူက ကိုယ့်တောင်းပန်မှုကို လက်ခံပေမယ့် ကိုယ်အကြံပေးတဲ့ ဖြေရှင်းနည်းကိုတော့ လက်ခံဖို့ မလိုပါဘူး။
နံပါတ်ကြောင့် ဆက်ဆံရေးတစ်ခု အောင်မြင်၊ မအောင်မြင်မယ်လို့ အာမခံမရပါဘူး။ အပြင်ကနေ အမျိုးအစားသတ်မှတ်မယ့်အစား သူ့အတွေ့အကြုံကို သူ့ဆီက မေးပါ။
07 / အပေါ်ယံမှာ တူနေနိုင်ပါတယ်
ဘယ်အချက်က ကွာခြားနိုင်သလဲ။
အပြုအမူတူပေမယ့် စိတ်ရင်း မတူနိုင်ပါဘူး။ ဒီနှိုင်းယှဉ်ချက်တွေက စူးစမ်းဖို့ မေးခွန်းတွေဖြစ်ပြီး လူတစ်ယောက်ရဲ့ ပုံစံကို အလွယ်သတ်မှတ်ဖို့ နည်းလမ်း မဟုတ်ပါဘူး။
1 / 2ကူညီပံ့ပိုးလိုသူ
Enneagram Institute က Type 1 ရဲ့ အခြေခံမူကို အလေးထားပုံနဲ့ Type 2 ရဲ့ လူချင်းရင်းနှီးမှုကို အလေးထားပုံကို နှိုင်းယှဉ်ထားပါတယ်။ တစ်ယောက်ယောက်ကို ကူညီပေးတဲ့အခြေအနေကို စိတ်ကူးပြီး “ဒါက ငါ့တာဝန်လား” နဲ့ “ဒါလုပ်ပေးလို့ သူ့အတွက် ငါအရေးပါလာသလား” ဆိုတဲ့ မေးခွန်းနှစ်ခုကို ယှဉ်ကြည့်ပါ။ စိတ်ရင်းနှစ်ခုလုံး တစ်ချိန်တည်းမှာ ရှိနိုင်ပါတယ်။
အချိန်အားလို့၊ အဲဒီအလုပ်ကို လုပ်ရတာကြိုက်လို့၊ ကတိပေးထားလို့ ကူညီတာလည်း ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။ ဒီမှာဖော်ပြထားတဲ့ စိတ်ရင်းတွေက ကိုယ့်အတွေ့အကြုံနဲ့ ထပ်ခါတလဲလဲ မကိုက်ဘူးဆိုရင် ဒီရှင်းပြချက်ကို ပြန်စဉ်းစားသင့်ပါတယ်။ Type အမည်တစ်ခုနဲ့ ကိုက်အောင် ကိုယ်မသိတဲ့ စိတ်ရင်းတစ်ခု ရှိကိုရှိရမယ်လို့ အတင်းမယူဆပါနဲ့။
1 / 3အောင်မြင်မှုကို ဦးတည်သူ
Enneagram Institute က ကိုယ့်စံနှုန်းအရ မှန်ကန်ဖို့ အလေးထားတာနဲ့ Type 3 ရဲ့ အောင်မြင်မှု၊ အသိအမှတ်ပြုခံရမှုကို အလေးထားတာကို ခွဲပြထားပါတယ်။ အလုပ်ကောင်းကောင်းလုပ်ပြီး ချီးကျူးမှုမရဘူးလို့ စိတ်ကူးကြည့်ပါ။ ဘာက မပြည့်စုံသေးသလို ခံစားရသလဲ။ ဘာကြောင့်လဲ။ ဒါက စူးစမ်းဆွေးနွေးဖို့ မေးခွန်းပါ။ Type ကို ဆုံးဖြတ်ပေးတဲ့ စမ်းသပ်ချက် မဟုတ်ပါဘူး။
ထပ်ခါထပ်ခါ ပြန်စစ်တာက အလုပ်အတွက် သင်ယူလေ့ကျင့်ထားတဲ့ အလေ့အကျင့်ကြောင့် ဖြစ်နိုင်သလို လိုအပ်ချက်များပြီး တင်းကျပ်တဲ့ မန်နေဂျာကြောင့်လည်း ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။ အဲဒီအလုပ်ပြီးတာနဲ့ ပြန်စစ်လိုစိတ် ပျောက်သွားတယ်ဆိုရင် ကိုယ့်စရိုက်တစ်ခုလုံးကြောင့်ထက် အဲဒီအခြေအနေကြောင့် ဖြစ်တာလို့ ရှင်းပြတာက ပိုကိုက်ညီနိုင်ပါတယ်။ တာဝန်ကျေပွန်တာက Type တစ်မျိုးတည်းမှာပဲ ရှိတဲ့လက္ခဏာ မဟုတ်ပါဘူး။
08 / စိတ်ကျန်းမာရေးနှင့် အကူအညီ
စွဲလမ်းမှု၊ ဖိအားကို ရင်ဆိုင်ပုံနဲ့ အကူအညီရယူခြင်း
Enneagram Type က ရောဂါရှာဖွေချက် မဟုတ်ပါဘူး။ ကိုးကားထားတဲ့ Type စာမျက်နှာတွေမှာ စွဲလမ်းမှုအကြောင်း ဖော်ပြထားပေမယ့် Type တစ်မျိုးချင်းနဲ့ စွဲလမ်းမှုပုံစံတွေ ဆက်စပ်ကြောင်း အတည်ပြုတဲ့ ဆေးဘက်ဆိုင်ရာသက်သေကို အဲဒီစာမျက်နှာတွေမှာ မပေးထားပါဘူး။ ဒါကြောင့် ဒီလမ်းညွှန်မှာ Type ဒါမှမဟုတ် Development Level နဲ့ စွဲလမ်းမှု၊ စိတ်ကျန်းမာရေးအခြေအနေကို ကြိုတင်မခန့်မှန်းထားပါဘူး။
အရက်နဲ့ မူးယစ်ဆေး သုံးစွဲမှုဆိုင်ရာရောဂါတွေက ကုသနိုင်တဲ့ ကျန်းမာရေးအခြေအနေတွေပါ။ သုံးစွဲမှုကို ထိန်းချုပ်ရခက်လာတာ ဒါမှမဟုတ် နေ့စဉ်ဘဝကို ထိခိုက်နေတာရှိရင် အရည်အချင်းရှိတဲ့ ကျန်းမာရေးပညာရှင်နဲ့ ဆွေးနွေးပါ။ အကူအညီရယူဖို့ ကိုယ့် Personality Type ကို အရင်သိထားဖို့ မလိုပါဘူး။ ဒီပညာပေးလမ်းညွှန်က ရောဂါအကဲဖြတ်ခြင်းနဲ့ ကုသမှုကို မပေးနိုင်ပါဘူး။
09 / ဖတ်ပြီး လက်တွေ့စမ်းကြည့်ရန်
နေ့စဉ်ဘဝထဲမှာ သတိထားကြည့်ပါ။
ဒီစိတ်ကူးနမူနာတွေက ဖြစ်နိုင်ခြေတွေကို မြင်သာစေဖို့ပါ။ ဒီပုံစံရှိသူတိုင်းကို ဖော်ပြထားတာ မဟုတ်ပါဘူး။
အလုပ်ခွင်ဥပမာ — နောက်ဆုံးအကြိမ် ပြန်စစ်တဲ့အခါ
သင်တန်းလက်ကမ်းစာစောင်ကို ပုံနှိပ်ဖို့ လုပ်ဖော်ကိုင်ဖက်တွေ စောင့်နေချိန်မှာ စီစဉ်သူက စာသားကို ထပ်ခါထပ်ခါ ပြင်ရေးနေပါတယ်။ ဝါကျတစ်ကြောင်း မရှင်းရင် သင်တန်းသားတွေအပေါ် တာဝန်မကျေရာကျမယ်လို့ စိုးရိမ်နေတာပါ။ တစ်ကြိမ်ပြင်တိုင်း ခဏစိတ်အေးရပေမယ့် ကြန့်ကြာနေတဲ့အတွက် အခန်းပြင်ဆင်ဖို့ အချိန်နည်းလာပါတယ်။
သူမက လုပ်ဖော်ကိုင်ဖက်တစ်ယောက်နဲ့ မဖြစ်မနေစစ်ရမယ့် အချက်သုံးခုကို သဘောတူလိုက်ပါတယ်။ ရက်စွဲမှန်ရမယ်၊ လမ်းညွှန်ချက်အတိုင်း လိုက်လုပ်နိုင်ရမယ်၊ ဆက်သွယ်ရန်နံပါတ်က အသုံးပြုလို့ရရမယ်။ အဲဒီအချက်တွေ ပြည့်စုံတာကြောင့် ပုံနှိပ်ဖို့ ပို့လိုက်ပြီး ရေးသားပုံ ပြင်ချင်တာတွေကို နောက်တစ်ကြိမ်အတွက် မှတ်ထားပါတယ်။ စိတ်ထဲမှာတော့ မအေးသေးပါဘူး။ ဒါပေမယ့် စာစောင်က သင်တန်းသားတွေအတွက် အသုံးဝင်ပြီး အဖွဲ့က ရှေ့ဆက်လုပ်နိုင်တယ်ဆိုရင် ဒီလို စမ်းလုပ်ကြည့်တာက အကျိုးရှိပါတယ်။ စိတ်မသက်မသာဖြစ်တာတွေ အကုန်ပျောက်မှသာ အောင်မြင်တယ်လို့ ယူစရာ မလိုပါဘူး။
နေ့စဉ်ဘဝဥပမာ — အတူသုံးတဲ့ မီးဖိုချောင်
အတူနေသူတစ်ယောက်က စားပြီးပြီးချင်း ပန်းကန်ဆေးတတ်ပြီး နောက်မှဆေးတဲ့ တစ်ဖက်လူကို ဘာမှမပြောဘဲ စိတ်ထဲမှာ မကျေနပ်နေပါတယ်။ သူမအတွက် ချက်ချင်းဆေးတာဟာ အများသုံးနေရာကို လေးစားတာပါ။ တစ်ဖက်လူအတွက်တော့ ဖုန်းပြောပြီးမှ ဆေးတာက သင့်တော်ပါတယ်။ နှစ်ယောက်လုံးက ကိုယ်မျှော်လင့်ထားတာကို ရှင်းရှင်းမပြောရသေးပါဘူး။
ညစာစားပြီး အစားအကြွင်းအကျန်တွေကို ရှင်းဖို့၊ အိပ်ရာမဝင်ခင် ပန်းကန်ဆေးဖို့နဲ့ ကိုယ့်အပိုင်းကိုယ် တာဝန်ယူဖို့ သဘောတူကြပါတယ်။ သူမက တစ်ဖက်လူရဲ့ပန်းကန်တွေကို သဘောတူထားတဲ့အချိန်အထိ မဆေးဘဲ ထားကြည့်ပါတယ်။ တစ်ပတ်အကြာမှာ မီးဖိုချောင်ကို အဆင်ပြေပြေ သုံးနိုင်ခဲ့သလား၊ အလုပ်ကို မျှမျှတတ ခွဲဝေလုပ်ခဲ့သလားဆိုတာ ပြန်ကြည့်ကြပါတယ်။ တစ်ဖက်လူက သဘောတူထားတာကို ထပ်ခါတလဲလဲ မလိုက်နာရင် အဲဒီအပြုအမူကို ဆွေးနွေးဖြေရှင်းဖို့ လိုပါတယ်။ သူမကို အရာရာ သည်းခံခိုင်းဖို့ မဟုတ်ပါဘူး။
စမ်းကြည့်ဖို့ လေ့ကျင့်ခန်းသေးသေး ၃ ခု
ဘယ်အချိန်မှာ ပြန်စစ်တာကို ရပ်မလဲဆိုတာ ကြိုသတ်မှတ်ပါ။ အမှားဖြစ်ရင် အကျိုးဆက်မကြီးတဲ့ အလုပ်တစ်ခုကို ရွေးပါ။ မစခင်မှာ ပြီးပြီလို့ ယူနိုင်မယ့် အချက်သုံးချက်နဲ့ ပြန်စစ်မယ့်အကြိမ် အကန့်အသတ်ကို သဘောတူထားပါ။ ပြီးတဲ့အခါ တကယ်ဖြစ်ခဲ့တဲ့ပြဿနာနဲ့ သက်သာသွားတဲ့အချိန်ကို မှတ်ကြည့်ပါ။ အပိုထပ်စစ်တာက တကယ်အကျိုးရှိမရှိ စမ်းကြည့်တာပါ။ လိုအပ်တဲ့ ဘေးကင်းရေးစစ်ဆေးမှုတွေကို ဆက်လုပ်ပါ။ သတ်မှတ်ချက်က လက်တွေ့မကျရင် ပြန်ပြင်ပါ။ ဒီလေ့ကျင့်ခန်းကို နောက်ထပ် တင်းကျပ်တဲ့စည်းမျဉ်းတစ်ခု ဖြစ်မသွားစေပါနဲ့။
အပြစ်တင်ချင်တဲ့အချက်တစ်ခုကို တောင်းဆိုချက်အဖြစ် ပြောင်းရေးပါ။ တကယ်ဖြစ်ခဲ့တာ၊ အဲဒီကနေ လက်တွေ့ဘာဖြစ်သွားလဲနဲ့ နောက်တစ်ဆင့်မှာ ကိုယ်ဘာလိုအပ်လဲဆိုတာ ရေးပါ။ တစ်ဖက်လူရဲ့ စရိုက်ကို ဆုံးဖြတ်ပြောမယ့်အစား ညှိနှိုင်းလို့ရတဲ့ လုပ်ရပ်တစ်ခုကို တောင်းဆိုပါ။ ပြောပြီးတဲ့အခါ သဘောတူထားတာကို နှစ်ယောက်လုံး အဓိပ္ပာယ်တူတူ နားလည်ထားသလားလို့ မေးကြည့်ပါ။ လုံးဝတည်ငြိမ်တဲ့အသံနဲ့ ပြောနိုင်ဖို့ထက် ရှင်းရှင်းနားလည်ဖို့နဲ့ သဘောတူထားတဲ့အတိုင်း ဆက်လုပ်ဖို့က ပိုအရေးကြီးပါတယ်။
အလုပ်မပြီးသေးချိန်မှာ ခဏနားကြည့်ပါ။ ကိုယ်နိုင်နိုင်နင်းနင်း လုပ်နိုင်တဲ့အလုပ်တစ်ခုကို ရွေးပြီး နောက်ဘာဆက်လုပ်မလဲဆိုတာ ရေးထားပါ။ ပြီးရင် ကိုယ်နှစ်သက်တဲ့ သာမန်အရာတစ်ခုအတွက် ဆယ်မိနစ်ပေးပါ။ နားတာကို အကြောင်းပြချက်ပေးချင်စိတ်၊ မနားတော့ဘဲ ပြန်လုပ်ချင်စိတ်တွေကို သတိထားကြည့်ပါ။ နောက်မှ စီစဉ်ထားသလို ပြန်လုပ်နိုင်ခဲ့သလား၊ ဘာက တကယ်အရေးတကြီး ကျန်ခဲ့သလဲဆိုတာ ပြန်ကြည့်ပါ။ ရည်ရွယ်ချက်က ရွေးချယ်ခွင့် ပိုရှိလာဖို့ပါ။ အနားယူတဲ့အခါတောင် လုံးဝစိတ်လွတ်ကိုယ်လွတ် ဖြစ်ရမယ်လို့ သတ်မှတ်ဖို့ မဟုတ်ပါဘူး။
ဒီစံနှုန်းက ကိုယ်တန်ဖိုးထားတဲ့ ဘယ်အရာကို ကာကွယ်ပေးနေတာလဲ။ ဒီအခြေအနေမှာ ဘယ်လောက်ဆို လုံလောက်ပြီလို့ ယူနိုင်မလဲ။ ကိုယ်လေးစားတဲ့သူတစ်ယောက်က ကိုယ်လုပ်မိတဲ့အမှားကိုပဲ လုပ်မိရင် အဲဒီအမှားတစ်ခုနဲ့ သူ့စရိုက်တစ်ခုလုံးကို ဆုံးဖြတ်မိမလား။
လမ်းညွှန်ပါ။ အပြီးသတ်အဖြေ မဟုတ်ပါဘူး။
ဒီလမ်းညွှန်ရဲ့ မြန်မာ၊ အင်္ဂလိပ်စာသားတွေကို ကိုယ်ပိုင်ရေးသားထားပြီး စိတ်ကူးနဲ့ ဖန်တီးထားတဲ့ ဥပမာတွေကို သုံးထားပါတယ်။ တရားဝင်ဘာသာပြန် မဟုတ်ပါဘူး။ The Enneagram Institute နဲ့ ဆက်နွယ်မှု မရှိသလို ဒီလမ်းညွှန်ကို အဲဒီအဖွဲ့က ထောက်ခံထားတာလည်း မရှိပါဘူး။ ရည်ညွှန်းထားတဲ့ အရင်းအမြစ်တွေကို အောက်ပါလင့်ခ်တွေမှာ ဆက်ဖတ်နိုင်ပါတယ်။