လမ်းညွှန်အကြောင်းအရာသို့ သွားရန်
BLAKE FORGEEnneagram အနှစ်ချုပ်

ENNEAGRAM / သီးခြားရေးသားထားသော လမ်းညွှန်

ပုံစံ 04

ကိုယ်ပိုင်ဟန်ကို တန်ဖိုးထားသူ

ကိုယ်ပိုင်လက္ခဏာနှင့် ခံစားမှုအနက်

Type 4 ဆိုတာ ကိုယ်ဘယ်လိုလူဖြစ်သလဲ၊ ကိုယ့်ဘဝက ဘာအဓိပ္ပာယ်ရှိသလဲဆိုတာကို အလေးထားတဲ့ ပုံစံကို ဖော်ပြတာပါ။ ကိုယ့်ဘဝနဲ့ ကိုယ်ဖော်ပြပုံက ကိုယ့်စိတ်ရင်းနဲ့ တကယ်ကိုက်ညီစေချင်တာပါ။ ဒီအယူအဆအရ လက်တွေ့အတွေ့အကြုံနဲ့ စိတ်ကူးထဲက ပိုပြည့်စုံတဲ့အခြေအနေကြားက ကွာဟချက်ကို အထူးသတိထားမိတတ်ပါတယ်။

ပျော်စရာတွေ့ဆုံပွဲတစ်ခုမှာ ရှိနေပေမယ့် စကားဝိုင်းက ကိုယ့်အတွက် အရေးပါတဲ့အကြောင်းဆီ မရောက်ဘူးလို့ စိတ်ထဲမှာ ခံစားနေရတယ်ဆိုပါစို့။ ဒါက ကိုယ့်အကြိုက်ကို တကယ်သိစေနိုင်ပါတယ်။ ပိုစဉ်းစားစရာက အဲဒီနောက်မှာပါ။ တခြားအကြောင်းကို ပြောချင်တယ်လို့ တောင်းဆိုနိုင်သလား။ ဒါမှမဟုတ် ဒီညနေက ဒီလူတွေကြားမှာ ကိုယ့်အတွက် နေရာမရှိဘူးဆိုတဲ့ သက်သေလို ဖြစ်သွားသလား။

ဖန်တီးတတ်တာ၊ ဝမ်းနည်းတာ၊ ဝတ်စားပုံထူးခြားတာ၊ တစ်ယောက်တည်းနေချင်တာတွေက ဒီမေးခွန်းကို မဖြေပေးနိုင်ပါဘူး။ ဒီပုံစံနဲ့ ကိုက်ညီတယ်လို့ ခံစားရသူက လက်တွေ့ကျနိုင်သလို ပျော်ပျော်လည်း နေတတ်ပြီး နေ့စဉ်လုပ်ရိုးလုပ်စဉ်တွေနဲ့ အဆင်ပြေနိုင်ပါတယ်။ အတွေ့အကြုံတွေကို ထပ်ခါတလဲလဲ ဘယ်လိုအဓိပ္ပာယ်ပေးမိလဲဆိုတာကို ကြည့်ပါ။ ဒီဖော်ပြချက်နဲ့ မကိုက်တဲ့အချိန်တွေကိုလည်း ထည့်ကြည့်ပါ။

Growth / တိုးတက်မှုType 4 → 1
Stress / ဖိအားType 4 → 2

01 / အပြုအမူ၏ နောက်ကွယ်

ဒီပုံစံက ဘာကို ဦးတည်သလဲ။

“လိုချင်မှု” နဲ့ “စိုးရိမ်မှု” ဆိုတာ ဒီအယူအဆမှာ သုံးတဲ့ အဓိကအကြောင်းအရာတွေပါ။ လူတိုင်းရဲ့ အတွင်းစိတ်အကြောင်း အတည်ပြုထားတဲ့ အချက်အလက်တွေ မဟုတ်ပါဘူး။

အဓိက လိုလားမှု

ကိုယ်ဘယ်လိုလူဖြစ်သလဲဆိုတာ သိပြီး ကိုယ့်အတွက် အဓိပ္ပာယ်ရှိတာကို ဖော်ပြချင်တာပါ။ အခြားသူတွေနဲ့ အတူပါဝင်နိုင်ဖို့ ကိုယ့်ဟန်နဲ့ ကိုယ့်အမြင်ကို စွန့်လွှတ်ရမယ်လို့ မခံစားချင်ပါဘူး။

အဓိက စိုးရိမ်မှု

ကိုယ်ပိုင်ဖြစ်တည်မှုက အရေးမပါဘူး၊ ဒါမှမဟုတ် ကိုယ့်မှာ အဓိကကျတဲ့ တစ်စုံတစ်ရာ လိုနေတယ်လို့ ခံစားရမှာကို စိုးရိမ်တာပါ။ အဲဒီအခါ သာမန်စိတ်ပျက်စရာတစ်ခုက ကိုယ့်တန်ဖိုးအကြောင်း အကြီးအကျယ် မေးခွန်းထုတ်စရာ ဖြစ်သွားနိုင်ပါတယ်။

အတွင်းစိတ်က သုံးတတ်သော နည်းလမ်း

Narrative Enneagram က မရှိသေးတဲ့အရာ၊ မရနိုင်သေးတဲ့အရာဘက်ကို အာရုံရောက်တတ်တယ်လို့ ရှင်းပြထားပါတယ်။ စိတ်ကူးထဲက အခြားအခြေအနေတစ်ခုက ကိုယ်လက်တွေ့နေထိုင်နေတဲ့ဘဝကို နှိုင်းယှဉ်တိုင်းတာတဲ့ စံဖြစ်လာနိုင်ပါတယ်။

စိတ်ကူးဥပမာတစ်ခုကို ကြည့်ပါ။ သူငယ်ချင်းရဲ့ စည်ကားတဲ့ညစာစားပွဲဓာတ်ပုံကို တွေ့ပါတယ်။ သူက အခြားသူတွေနဲ့ အားထုတ်စရာမလိုဘဲ အဆင်ပြေနေတယ်လို့ စိတ်ကူးမိပြီး ကိုယ့်ရဲ့ တိတ်ဆိတ်တဲ့ညနေကို ကြည့်ကာ တစ်ခုခု လိုအပ်နေသလို စိတ်ထိခိုက်ရပါတယ်။ ကိုယ့်အစီအစဉ်ကို တန်ဖိုးမထားတော့ဘဲ ကိုယ့်ဘဝမှာ ဘာလိုနေသေးလဲဆိုတာ ဆက်ရှာနေမိပါတယ်။ ဒီနှိုင်းယှဉ်မှုက မသက်မသာဖြစ်နေတာကို ခဏတော့ အကြောင်းရင်းရှင်းသွားသလို ဖြစ်စေပါတယ်။ နောက်ဆက်တွဲ အခက်အခဲက အစိတ်အပိုင်းလေးပဲ ပြတဲ့ဓာတ်ပုံတစ်ပုံကို စံထားပြီး ကိုယ့်ညနေတစ်ခုလုံးကို မကောင်းဘူးလို့ ဆုံးဖြတ်မိတာပါ။

သူ့ညနေပိုင်းအကြောင်း ကိုယ်တကယ်ဘာသိသလဲ၊ အခုကိုယ်လိုချင်တဲ့ အတွေ့အကြုံက ဘာလဲလို့ တိတိကျကျ မေးကြည့်ပါ။ အထီးကျန်နေရတာကို ပျော်စရာကောင်းသလို ဟန်ဆောင်ဖို့ မလိုပါဘူး။ ကိုယ်ဖြည့်ဆည်းဖို့ တစ်ခုခုလုပ်နိုင်တဲ့ ဆန္ဒနဲ့ ကိုယ်ဘယ်လိုလူဖြစ်တယ်ဆိုတဲ့ ယေဘုယျဆုံးဖြတ်ချက်ကို ခွဲကြည့်တာပါ။

02 / ရွေးချယ်ခွင့်ရှိသော နေရာ

ပုံစံတူပေမယ့် တုံ့ပြန်ပုံ မတူနိုင်ပါတယ်။

ပိုမျှတနေချိန်

Integrative က ကိုယ့်ခံစားချက်ကို သိနေပေမယ့် အဲဒီခံစားချက်က ကိုယ်ဘယ်လိုလူလဲဆိုတာကို အပြီးသတ်ဆုံးဖြတ်ပေးတယ်လို့ မယူဆတဲ့ပုံစံကို ဖော်ပြထားပါတယ်။ ခံစားချက်တစ်ခုက အရေးပါနိုင်ပေမယ့် အကြောင်းအားလုံးကို ပြောပြနေတာ မဟုတ်ပါဘူး။

အဖွဲ့ဆွေးနွေးပွဲတစ်ခုမှာ အခြားသူတွေ မသတိထားမိတဲ့ စိုးရိမ်စရာတစ်ခုကို ကိုယ်တွေ့တယ်လို့ စဉ်းစားပါ။ အဲဒါကို ပြောပြပြီး သူတို့လည်း အတူတူမြင်သလား မေးပါတယ်။ သူတို့အတွေ့အကြုံ မတူတဲ့အခါ နားထောင်ပါတယ်။ ကိုယ့်အမြင်က ကိုယ်ပိုင်ဖြစ်နေသေးပေမယ့် လူတိုင်းက အဓိပ္ပာယ်တူတူ ယူဖို့ မလိုပါဘူး။ သာမန်အလုပ်တစ်ခုက ထူးခြားတဲ့ခံစားချက် မပေးရင်တောင် ကိုယ်အရေးထားတဲ့တန်ဖိုးအတွက် အသုံးဝင်လို့ ပြီးအောင်လုပ်နိုင်ပါတယ်။

ဖိအားများလာချိန်

David Daniels က လက်ရှိခံစားချက်ကို အမှန်တရားတစ်ခုလုံးလို ယူဆမိတာ၊ လက်ရှိအခြေအနေကို စိတ်ကူးထဲက အကောင်းဆုံးပုံစံနဲ့ နှိုင်းပြီး မကျေနပ်မိတာတွေ ဖြစ်နိုင်တယ်လို့ ဖော်ပြပါတယ်။ အပြင်ပန်းမှာ နောက်ဆုတ်နေတဲ့ပုံရပေမယ့် စိတ်ထဲမှာတော့ ကိုယ့်ကို နားလည်ပေးစေချင်စိတ် ပြင်းပြနေနိုင်ပါတယ်။

ကိုယ့်အတွက် အရေးပါတာတစ်ခုကို ပြောပြတဲ့အခါ တိုတိုပဲ ပြန်ဖြေခံရတယ်လို့ စဉ်းစားပါ။ “သူက ထပ်မမေးဘူး” ကနေ “ဒီနေရာမှာ ငါပြောတာ ဘာမှနေရာမရဘူး” လို့ ဖြစ်သွားပြီး ကိုယ်ဆက်မပါဝင်တော့ပါဘူး။ နောက်ဆုတ်လိုက်တာက ကိုယ်အရေးထားတာကို နောက်ထပ်စိတ်ပျက်ရမှုကနေ ခဏကာကွယ်ပေးပေမယ့် ရှင်းလင်းမေးမြန်းခွင့်လည်း ပျောက်သွားပါတယ်။ ဘယ်အချက်သိရရင် ဒီအဓိပ္ပာယ်ကောက်ယူမှုကို ပြောင်းမလဲလို့ မေးကြည့်ပါ။ ထပ်ခါထပ်ခါ ချန်ထားခံရတာ၊ လျစ်လျူရှုခံရတာက တကယ်ဖြစ်နေနိုင်ပါတယ်။ ရှင်းအောင်မေးတာက အဲဒီလုပ်ရပ်ကို ခွင့်လွှတ်ပေးရမယ်လို့ မဆိုလိုပါဘူး။

ဒါတွေက ဖြစ်နိုင်တဲ့ အလေ့အထတွေပါ။ ပုံသေသတ်မှတ်ထားတဲ့ အဆင့်တွေ၊ ကြိုတင်ခန့်မှန်းချက်တွေ မဟုတ်ပါဘူး။ အခြေအနေ၊ သင်ယူမှုနဲ့ ပံ့ပိုးမှုတို့လည်း အရေးကြီးပါတယ်။

03 / ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှု အဆင့်များ

Type Four — Levels of Development (ဖွံ့ဖြိုးပြောင်းလဲမှု အဆင့်များ)

Level တစ်ခုစီရဲ့ ရှင်းပြချက်နဲ့ စိတ်ကူးဥပမာကို တွဲဖတ်ပါ။ ကိုယ့်ဘဝတစ်ခုလုံးကို ဖော်ပြနိုင်မယ့် အမည်တစ်ခု ရှာဖို့ထက် ဖြစ်ရပ်တစ်ခုစီမှာ ဘာတွေရွေးချယ်နိုင်သလဲ နှိုင်းကြည့်ပါ။ အုပ်စုတစ်ခုစီရဲ့ လေ့ကျင့်စရာတွေက ဖတ်ပြီးတဲ့နောက် စူးစမ်းဖို့ မေးခွန်းငယ်တွေ ပေးထားပါတယ်။

အဆင့် 1–3

Healthy · ပိုမျှတနေသော အဆင့်များ (1–3)

  1. အဆင့် 1

    အတွေ့အကြုံကို တန်ဖိုးရှိတဲ့ ဖန်တီးမှုအဖြစ် ပြောင်းနိုင်ခြင်း

    ဒီမူဘောင်ရဲ့ ပိုလွတ်လပ်စွာ ရွေးချယ်တုံ့ပြန်နိုင်တဲ့ အပိုင်းမှာ ကိုယ်တွေ့အတွေ့အကြုံကို ကိုယ့်အတွက်သာမက အခြားသူတွေအတွက်ပါ အဓိပ္ပာယ်ရှိတဲ့အရာအဖြစ် ပြောင်းနိုင်ပါတယ်။ နာကျင်မှု၊ ပျော်ရွှင်မှုနဲ့ ဆန့်ကျင်ဘက်ခံစားချက်တွေကို “ဒါဟာ ငါပဲ” ဆိုပြီး ထိန်းထားဖို့ထက် ဖန်တီးမှုမှာ အသုံးချနိုင်တာပါ။ အနုပညာမှာပဲ မဟုတ်ဘဲ သာမန်စကားဝိုင်း၊ လက်တွေ့အသုံးဝင်တဲ့ စိတ်ကူး၊ စဉ်းစားပေးထားတဲ့ ကူညီမှုမှာလည်း ပေါ်နိုင်ပါတယ်။

    ဥပမာ

    စိတ်ကူးဥပမာ။ အလုပ်ခွင်အသစ်မှာ လုပ်ရမယ့်အရာတွေ မရှင်းလင်းခဲ့သူတစ်ယောက်က နောက်ဝင်လာမယ့်သူအတွက် ရင်းရင်းနှီးနှီး ဖတ်လို့ရတဲ့ တစ်မျက်နှာလမ်းညွှန် ရေးပေးပါတယ်။ လူသစ်က ကိုယ့်လိုပဲ ခံစားရဖို့ မလိုဘဲ ကိုယ့်အတွေ့အကြုံကို အသုံးဝင်တဲ့ ကူညီမှုအဖြစ် ပြောင်းလိုက်တာပါ။

  2. အဆင့် 2

    ခံစားချက်နဲ့ အတွင်းစိတ်ရင်းကို သတိပြုမိခြင်း

    ဒီအဆင့်မှာ ခံစားချက်၊ ရုတ်တရက်ပေါ်လာတဲ့ စိတ်တွန်းအားနဲ့ စိတ်ရင်းတွေကို ပွင့်ပွင့်လင်းလင်း သတိပြုမိမှုကို အလေးထားပါတယ်။ သိမ်မွေ့စွာ ခံစားနိုင်မှုက ကိုယ့်အတွင်းစိတ်ကိုပဲ အာရုံစိုက်တာမဟုတ်ဘဲ အခြားသူတွေကို နားလည်မှုပါ ပါနိုင်ပါတယ်။ ကိုယ်ဘယ်လိုလူဖြစ်သလဲဆိုတာ စူးစမ်းရင်း နူးညံ့မှုနဲ့ စာနာမှုလည်း ရှိနိုင်တာပါ။ မသက်မသာခံစားချက်တစ်ခုကို သိလိုက်တာနဲ့ ချက်ချင်း ကာကွယ်ရှင်းပြဖို့ ဒါမှမဟုတ် အပြစ်တင်ဖို့ မလိုပါဘူး။

    ဥပမာ

    စိတ်ကူးဥပမာ။ အဖွဲ့ဖော်တစ်ယောက် ချီးကျူးခံရတဲ့အခါ မနာလိုစိတ်ရှိတာကို သတိထားမိသလို သူ့အတွက်လည်း ဝမ်းသာပါတယ်။ ကိုယ့်စိတ်ထဲက ခံစားချက်နှစ်မျိုးလုံးကို အသိအမှတ်ပြုပြီး ချီးကျူးခံရတဲ့အလုပ်ဆီက ဘာသင်ယူနိုင်လဲ မေးကြည့်ပါတယ်။

  3. အဆင့် 3

    အခြားသူတွေနဲ့ ရိုးသားစွာ ကိုယ့်အကြောင်း ဖော်ပြခြင်း

    ဒီမူဘောင်က ကိုယ်ပိုင်ဟန်နဲ့ ရိုးသားစွာ ဖော်ပြနိုင်ရင်း အခြားသူတွေနဲ့လည်း ဆက်နွယ်နေတဲ့ပုံစံကို ဖော်ပြပါတယ်။ ကိုယ့်အတွက် အရေးပါတာကို ပြောနိုင်တယ်၊ အားနည်းတဲ့ခံစားချက်ကို ဝန်ခံနိုင်တယ်၊ ကိုယ့်ကိုယ်ကို အနည်းငယ်ခွာကြည့်နိုင်သလို ဟာသဉာဏ်လည်း ရှိနိုင်ပါတယ်။ ကိုယ်ပိုင်အသံရှိနေတာနဲ့ စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ခံနိုင်ရည်ရှိတာ၊ အခြားသူတွေရဲ့ မတူတဲ့အတွေ့အကြုံကို လေးစားတာတို့က အတူရှိနိုင်ပါတယ်။

    ဥပမာ

    စိတ်ကူးဥပမာ။ သဘောထားမတူတဲ့အခါ “ဒီစိတ်ကူးက ငါ့အတွက် အရေးပါတော့ စိတ်ပျက်မိတယ်” လို့ ပြောပြီး အဖွဲ့က တခြားနည်းကို ဘာကြောင့်ရွေးလဲ နားထောင်ပါတယ်။ စိတ်ပျက်မှု ပျောက်သွားသလို ဟန်ဆောင်စရာမလိုဘဲ ဆက်ပါဝင်နိုင်ပါတယ်။

နေ့စဉ်ဘဝထဲမှာ

စိတ်ကူးဥပမာ။ ရပ်ကွက်ပွဲတစ်ခုအတွက် ကူညီပြင်ဆင်နေပါတယ်။ ကိုယ်တိုင်ရေးဆွဲထားတဲ့ ဆိုင်းဘုတ်ကို ကိုယ်က တန်ဖိုးထားပေမယ့် စေတနာ့ဝန်ထမ်းတစ်ယောက်က စာဖတ်ရခက်တယ်လို့ ပြောပါတယ်။ စိတ်ပျက်မှုကို ခံစားနေရင်းနဲ့ပဲ ဘယ်စာလုံးတွေ မရှင်းလဲ မေးပြီး ကိုယ့်ဟန်အားလုံးကို ပစ်ပယ်စရာမလိုဘဲ ပြင်နိုင်ပါတယ်။ ဒီမှာ သတိထားကြည့်စရာက ကိုယ်ဘယ်လောက် လွတ်လပ်စွာ တုံ့ပြန်ရွေးချယ်နိုင်သလဲဆိုတာပါ။ ဒီဖြစ်ရပ်တစ်ခုတည်းက Level အတိအကျကို မသတ်မှတ်ပေးပါဘူး။

ပြန်လည်သုံးသပ်ဖို့ လေ့ကျင့်မှု

တုံ့ပြန်ချက်ရပြီးရင် “ကိုယ့်အတွက် ဘာက အရေးကြီးလဲ” နဲ့ “လက်ခံရမယ့်သူတွေအတွက် ဘာပြင်ရင် ပိုအသုံးဝင်မလဲ” ဆိုပြီး နှစ်ပိုင်းခွဲစဉ်းစားပါ။ နှစ်ဘက်လုံးကို ထည့်တွက်ထားတဲ့ ပြင်ဆင်ချက်တစ်ခု ရွေးပါ။ နောက်တော့ လူတိုင်းက ကိုယ်အရေးထားတာကို တူတူတန်ဖိုးထားလာဖို့ စောင့်မယ့်အစား ပြင်လိုက်တာရဲ့ အကျိုးကို ကြည့်ပါ။

အဆင့် 4–6

Average · အလယ်အလတ် အဆင့်များ (4–6)

  1. အဆင့် 4

    စိတ်ကူးထားတဲ့ ခံစားချက်ကို ဗဟိုထားပြီး နေထိုင်ခြင်း

    လိုချင်တဲ့ စိတ်ခံစားမှုအငွေ့အသက်ကို ဗဟိုထားပြီး နေထိုင်ပုံ စီစဉ်လာတတ်တယ်လို့ ဖော်ပြပါတယ်။ အလှအပ၊ စိတ်ကူးနဲ့ အဖြစ်အပျက်ကို ပိုလှပပြည့်စုံအောင် စိတ်ထဲမှာ ပုံဖော်မှုတွေက ခံစားချက်တစ်ခု ပိုပြင်းထန်ပြီး ပိုကြာကြာရှိနေအောင် အားပေးနိုင်ပါတယ်။ ပြန်စဉ်းစားစရာက စိတ်ကူးထဲကပုံစံက လက်တွေ့ဖြစ်နေတာထက် ပိုအရေးကြီးလာသလားဆိုတာပါ။ အလှအပကို နှစ်သက်တာ၊ ခံစားချက်ပြင်းထန်တာတစ်ခုတည်းနဲ့ ဒီ Level လို့ မသတ်မှတ်နိုင်ပါဘူး။

    ဥပမာ

    စိတ်ကူးဥပမာ။ ညစာစားပွဲက စိတ်ကူးထားသလောက် အဓိပ္ပာယ်ရှိတယ်လို့ မခံစားရသေးလို့ သီချင်းနဲ့ မီးအလင်းကို ထပ်ခါထပ်ခါ ပြောင်းနေပါတယ်။ ဧည့်သည်တွေက အတူရှိနေရတာကို ပျော်နေကြပြီဆိုတာ သိပ်မသတိထားမိတော့ပါဘူး။

  2. အဆင့် 5

    ကိုယ့်ခံစားချက်ထဲ နစ်မြောပြီး နောက်ဆုတ်ခြင်း

    ကိုယ့်ခံစားချက်နဲ့ အဖြစ်အပျက်တွေက ကိုယ့်အကြောင်း ဘာပြောနေသလဲဆိုတာထဲ ပိုနစ်မြောလာတဲ့ပုံစံပါ။ တခြားသူရဲ့ မှတ်ချက်ကို ကိုယ့်ကို ရည်ရွယ်တာလို ပိုခံယူမိပြီး ကိုယ့်အပြုအမူကို အလွန်သတိထားမိတာ၊ စိတ်ထိခိုက်လွယ်တာတွေ ပိုလာနိုင်ပါတယ်။ နောက်ဆုတ်နေခြင်းက ကိုယ့်ကိုယ်ကို မြင်ထားပုံကို ကာကွယ်ဖို့ ဒါမှမဟုတ် ခံစားချက်တွေ ရှင်းဖို့ အချိန်ယူတာ ဖြစ်နိုင်ပေမယ့် ရှုထောင့်အသစ် သိရစေနိုင်တဲ့ ဆက်သွယ်မှုလည်း နည်းသွားနိုင်ပါတယ်။

    ဥပမာ

    စိတ်ကူးဥပမာ။ မူကြမ်းအကြောင်း တိုတိုပြန်ရေးထားတဲ့စာကို ရေးသူတစ်ယောက်လုံးကို ဝေဖန်တာလို ခံစားမိပါတယ်။ ဘယ်အပိုင်း ပြင်ဖို့လိုလဲ မမေးဘဲ နေ့လယ်တစ်လျှောက် အဲဒီစာကိုပဲ ပြန်ဖတ်နေမိပါတယ်။

  3. အဆင့် 6

    နှိုင်းယှဉ်မှုနဲ့ စိတ်ကူးတွေကြောင့် လက်တွေ့လုပ်ဆောင်မှု နည်းလာခြင်း

    ကိုယ်က အခြားသူတွေနဲ့ အခြေခံကတည်းက မတူဘူးဆိုတဲ့ ခံယူချက်က သာမန်တာဝန်တွေကို ကိုယ်မလိုက်နာလည်း ရသလို ယူဆမှုဖြစ်လာနိုင်ပါတယ်။ မနာလိုမှု၊ ကိုယ့်အဖြစ်ကိုယ် သနားနေမှု ဒါမှမဟုတ် စိတ်ကူးထဲက အကောင်းဆုံးကမ္ဘာမှာ နေမှုက ပိုများလာပြီး အသုံးဝင်တဲ့ လုပ်ဆောင်မှုနဲ့ အတူယူထားတဲ့ တာဝန်တွေ နည်းလာနိုင်ပါတယ်။ ဒီမူဘောင်က ရွေးချယ်ခွင့်ကျဉ်းလာတဲ့ ပုံစံကို ဖော်ပြတာပါ။ စိတ်ကူးရှိတာ၊ တစ်ယောက်တည်းနေတာ၊ သူများနဲ့မတူတဲ့ ရွေးချယ်မှုတွေက မူလကတည်းက ပြဿနာလို့ မဆိုလိုပါဘူး။

    ဥပမာ

    စိတ်ကူးဥပမာ။ အခြားသူတွေက ကိုယ့်စိတ်ကူးကို နားမလည်နိုင်ဘူးလို့ ပြောပြီး အဖွဲ့စီမံကိန်းအတွက် လိုအပ်တဲ့ ပုံမှန်ပြင်ဆင်မှုတွေကို မလုပ်ချင်တော့ပါဘူး။ စိတ်ကူးထဲက ရလဒ်ကိုပဲ ဆက်ပြင်နေချိန်မှာ သဘောတူထားတဲ့ နောက်ဆုံးရက် ကျော်သွားပြီး အဖွဲ့ဖော်တွေ ဆက်မလုပ်နိုင်တော့ပါဘူး။

နေ့စဉ်ဘဝထဲမှာ

စိတ်ကူးဥပမာ။ မွေးနေ့အတွက် ညစာပွဲငယ်တစ်ခု စီစဉ်နေပါတယ်။ စိတ်ကူးထဲမှာတော့ ကိုယ်လိုချင်တဲ့ အငွေ့အသက်ရှိတဲ့ ညနေတစ်ခုပါ။ လက်တွေ့မှာ အခန်းက ဆူညံနေပြီး သူငယ်ချင်းတစ်ယောက်က နောက်ကျလာတဲ့အခါ ဒီပွဲကို အခြားသူတွေ သိပ်အလေးမထားဘူးဆိုတဲ့ သက်သေလို မြင်မိပါတယ်။ ထမင်းစားချိန်တစ်လျှောက်လုံး စိတ်ကူးထားတာနဲ့ နှိုင်းနေမိလို့ တစ်ယောက်က ကူညီဖို့ ကမ်းလှမ်းတာကိုတောင် မသတိထားမိပါဘူး။ ဒါဟာ ပင်ပန်းနေတာ၊ တကယ်သဘောထားကွဲတာ၊ လက်တွေ့လိုအပ်ချက် မပြည့်မီတာကြောင့်လည်း ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။ Level တစ်ခုကို သက်သေပြနေတာ မဟုတ်ပါဘူး။

ပြန်လည်သုံးသပ်ဖို့ လေ့ကျင့်မှု

ကိုယ်စိတ်ကူးထားတဲ့ အစီအစဉ်၊ တကယ်ဖြစ်ခဲ့တာ၊ မပြောရသေးတဲ့ တောင်းဆိုချက်ဆိုပြီး ရေးကြည့်ပါ။ ပိုတိတ်တဲ့စားပွဲဆီ ရွှေ့ဖို့လို လက်တွေ့ပြောင်းလဲလို့ရတာတစ်ခုကို တောင်းဆိုပါ။ အချက်အလက်အသစ်ရတာ ဒါမှမဟုတ် တိုက်ရိုက်တောင်းဆိုတာကြောင့် အတွေ့အကြုံ ပြောင်းသွားလား သတိထားကြည့်ပါ။ ခံစားချက်ကို လျစ်လျူမရှုဘဲ သက်သေအားလုံးရဲ့ တစ်ခုတည်းသော အခြေခံအဖြစ်တော့ မယူပါနဲ့။

အဆင့် 7–9

Unhealthy · အခက်အခဲ ပိုပြင်းထန်လာသော အဆင့်များ (7–9)

  1. အဆင့် 7

    စိတ်ဒုက္ခကြောင့် နေ့စဉ်လုပ်ဆောင်နိုင်မှု လျော့နည်းလာခြင်း

    ဒီမူဘောင်ရဲ့ စိတ်ဒုက္ခပိုများလာတဲ့ဘက်မှာ မျှော်လင့်ချက် မပြည့်မီတဲ့နောက် ကိုယ့်ကိုယ်ကို ဒေါသထွက်တာ၊ ရှက်ရွံ့တာ၊ နောက်ဆုတ်တာနဲ့ ဘာမှရှေ့ဆက်မရသလို ခံစားရတာတွေ ဖြစ်နိုင်တယ်လို့ ဖော်ပြပါတယ်။ အားအင်နဲ့ နေ့စဉ်လုပ်ဆောင်နိုင်မှု သိသိသာသာ လျော့နည်းနေနိုင်ပါတယ်။ ဒီလိုအခက်အခဲတွေမှာ ဖြစ်နိုင်တဲ့အကြောင်းရင်း အများကြီးရှိပါတယ်။ Enneagram Level က အကြောင်းရင်းကို မသတ်မှတ်ပေးနိုင်သလို စိတ်ကျန်းမာရေးအခြေအနေတစ်ခု ရှိ၊ မရှိကိုလည်း မဆုံးဖြတ်ပေးနိုင်ပါဘူး။

    ဥပမာ

    စိတ်ကူးဥပမာ။ စီမံကိန်းတစ်ခု မဖြစ်တော့တဲ့နောက် အလွန်ရှက်ရွံ့နေတာကြောင့် သူငယ်ချင်းက နေကောင်းလားမေးတဲ့စာကိုတောင် ပြန်ဖြေရခက်လာပါတယ်။ အသုံးဝင်မယ့်တုံ့ပြန်မှုက ဘယ် Level လဲ ဆုံးဖြတ်ဖို့ထက် ဘယ်အကူအညီလိုလဲ နားလည်ဖို့ပါ။

  2. အဆင့် 8

    ကိုယ့်ကိုယ်ကို ပြင်းထန်စွာ ငြင်းပယ်ပြီး ကင်းကွာလာခြင်း

    မူရင်းဖော်ပြချက်မှာ ကိုယ့်ကိုယ်ကို ငြင်းပယ်မှုက အလွန်ပြင်းထန်ပြီး အတွေ့အကြုံအများစုအပေါ် လွှမ်းမိုးလာတဲ့ပုံစံကို ရေးထားပါတယ်။ ကိုယ့်ကိုယ်ကို ကြမ်းတမ်းစွာ အပြစ်တင်နေမှုက အဓိကဖြစ်လာနိုင်ပြီး အခြားသူတွေကို အပြစ်တင်တာ၊ ကမ်းလှမ်းလာတဲ့အကူအညီကို ငြင်းပယ်တာတွေက ပိုကင်းကွာစေနိုင်ပါတယ်။ ဒီရှင်းပြချက်နဲ့ လူတစ်ယောက်ကို အထင်မှားစွဲလမ်းနေသူလို့ သတ်မှတ်တာ၊ ရောဂါတစ်ခုရှိတယ်လို့ ဆုံးဖြတ်တာ၊ တကယ်ခံခဲ့ရတဲ့ နစ်နာမှုကို ပယ်ချတာ မလုပ်သင့်ပါဘူး။ ပြင်းထန်တဲ့ စိတ်ဒုက္ခကို အဲဒီအခက်အခဲအဖြစ်ပဲ အလေးထားဖို့လိုပါတယ်။

    ဥပမာ

    စိတ်ကူးဥပမာ။ အဖော်လာလုပ်ပေးမယ်ဆိုတဲ့ ကမ်းလှမ်းမှုကို သနားလို့ လုပ်တာလို့ ယူဆပြီး ဒေါသနဲ့ ငြင်းလိုက်ပါတယ်။ တစ်ချိန်တည်းမှာ ကိုယ့်ကိုယ်ကိုလည်း ဆက်အပြစ်တင်နေပါတယ်။ ကူညီသူက အဲဒီကိုယ့်ကိုယ်ကို အပြစ်တင်တဲ့ရှင်းပြချက်ကို သဘောတူစရာမလိုဘဲ စိတ်ဒုက္ခရှိနေတာကို အသိအမှတ်ပြုပေးနိုင်ပါတယ်။

  3. အဆင့် 9

    မျှော်လင့်ချက်မဲ့မှုနဲ့ ထိခိုက်စေနိုင်တဲ့ အန္တရာယ်

    ဒီမူဘောင်ရဲ့ အစွန်းဆုံးမှာ ပြင်းထန်တဲ့ မျှော်လင့်ချက်မဲ့မှုနဲ့ အရက်၊ မူးယစ်ဆေးကို ထိခိုက်စေတဲ့အထိ သုံးစွဲခြင်းလို ကိုယ့်ကိုယ်ကို အန္တရာယ်ဖြစ်စေနိုင်တဲ့ ဖြေရှင်းပုံတွေကို ဖော်ပြပါတယ်။ Type 4 ဖြစ်သူတွေ ဒီအခြေအနေကို ရောက်မယ်လို့ ကြိုပြောတာ မဟုတ်ပါဘူး။ Type ဒါမှမဟုတ် Level နဲ့ ကိုယ့်အသက်ကိုယ် အဆုံးစီရင်မယ့် အန္တရာယ်ကို ကြိုတင်မခန့်မှန်းနိုင်သလို စိတ်ကျန်းမာရေးရောဂါကိုလည်း မသတ်မှတ်နိုင်ပါဘူး။ ပြင်းထန်တဲ့ စိတ်ဒုက္ခ ဒါမှမဟုတ် အန္တရာယ်ရှိရင် အမျိုးအစားခွဲဖို့ထက် ကျွမ်းကျင်သူရဲ့ အကူအညီရဖို့က ပိုအရေးကြီးပါတယ်။

    ဥပမာ

    စိတ်ကူးဥပမာ။ လူတစ်ယောက်က အနာဂတ်ကို မမြင်တော့ဘူးလို့ ပြောပြီး ကိုယ်ခံစားနေရတာကို ဖြေရှင်းပုံတွေကလည်း အန္တရာယ်ရှိလာပါတယ်။ နောက်လုပ်ရမှာက လက်တွေ့ပံ့ပိုးမှုနဲ့ ကျွမ်းကျင်သူရဲ့ အကူအညီရဖို့ပါ။ ချက်ချင်းအန္တရာယ်ရှိနေရင် နောက်ထပ် ကိုယ်ရည်ကိုယ်သွေးစမ်းသပ်ချက် ဖြေဖို့ထက် ဒေသတွင်း အရေးပေါ်အကူအညီ ရယူဖို့လိုပါတယ်။

နေ့စဉ်ဘဝထဲမှာ

စိတ်ကူးဥပမာ။ လူကြီးတစ်ယောက်က အချိန်ကြာလာတာနဲ့အမျှ ယုံကြည်ရသူတွေကို စာမပြန်တော့ဘဲ အရင်က ပုံမှန်လုပ်နိုင်တဲ့ အလုပ်တွေကိုလည်း မလုပ်နိုင်တော့ပါဘူး။ သူငယ်ချင်းတစ်ယောက်က သတိထားမိပြီး ဒီနေ့ ပိုအဆင်ပြေဖို့ ဘယ်လိုကူညီရမလဲ မေးပါတယ်။ အဓိကက သူကြုံနေရတဲ့ အခက်အခဲနဲ့ အကူအညီရရှိနိုင်ဖို့ပါ။ အခက်အခဲကို အလေးထားဖို့ Enneagram နဲ့ ရှင်းပြနိုင်မှ ဒါမှမဟုတ် Level နံပါတ် သိမှ မဟုတ်ပါဘူး။

ပြန်လည်သုံးသပ်ဖို့ လေ့ကျင့်မှု

Level နံပါတ်သတ်မှတ်ဖို့ထက် ဘာတွေခက်ခဲနေလဲ၊ ဘယ်အကူအညီ ရနိုင်လဲဆိုတာကို အာရုံစိုက်ပါ။ စိတ်ဒုက္ခက ဆက်ရှိနေတယ်၊ နေ့စဉ်ဘဝကို ထိခိုက်နေတယ်၊ ကိုယ့်ဘာသာ ကြိုးစားကြည့်တာတွေက မကူညီဘူးဆိုရင် ကျွမ်းကျင်တဲ့ ကျန်းမာရေးပညာရှင်နဲ့ ဆွေးနွေးပါ။ ဒီလမ်းညွှန်က စိတ်ကျန်းမာရေးအခြေအနေကို မသတ်မှတ်ပေးနိုင်သလို ကုသမှုလည်း မပေးနိုင်ပါဘူး။

Level ရှင်းပြချက်တွေက Riso–Hudson မူဘောင်ကို အကျဉ်းချုပ်ရှင်းပြထားတာပါ။ ပညာပေးရည်ရွယ်ချက်နဲ့ သီးခြားပြန်ရေးထားပြီး တရားဝင်ဘာသာပြန် မဟုတ်ပါဘူး။ စိတ်ကူးဥပမာနဲ့ လေ့ကျင့်စရာတွေကို ကိုယ်ပိုင်ရေးသားထားပြီး Level အတိအကျ သတ်မှတ်ပေးတာ မဟုတ်ပါဘူး။ မူရင်းမှာ ပါတဲ့ ရောဂါအမည်တွေနဲ့ ကိုယ့်အသက်ကိုယ် အဆုံးစီရင်နိုင်ခြေအပေါ် ပြောဆိုချက်တွေကို ဒီနေရာမှာ အတည်ပြုပြီးသားအချက်တွေအဖြစ် မသုံးထားပါဘူး။ မူရင်းရေးသားပုံအပြည့်အစုံကို အရင်းအမြစ်မှာ ဖတ်နိုင်ပါတယ်။

မူဘောင်အတွက် ရည်ညွှန်းချက် — The Enneagram Institute (တက်ဘ်အသစ်)

04 / ဘေးချင်းကပ် ပုံစံများ

Wings

Wing ဆိုတာ စက်ဝိုင်းပေါ်က ဘေးချင်းကပ် ပုံစံနှစ်မျိုးထဲက တစ်မျိုးကို ရည်ညွှန်းတာပါ။ လူတိုင်းမှာ ထင်ရှားတဲ့ Wing တစ်ခု ရှိရမယ်လို့ မယူဆဘဲ ဖြစ်နိုင်တဲ့ သက်ရောက်မှုတွေကို နှိုင်းယှဉ်ဖတ်ကြည့်ပါ။

ကြေးနီရောင် စက်လုံးကြီးတစ်လုံးကို ပယင်းရောင်နဲ့ ဆင်စွယ်ရောင် စက်လုံးငယ်နှစ်လုံးဆီ ကြေးရောင်အကွေးတွေနဲ့ ဆက်ထားတဲ့ပုံ။
အဓိက Type တစ်မျိုးနဲ့ ဘေးချင်းကပ် Wing နှစ်မျိုးကို စိတ်ကူးပုံဖော်ထားတာပါ။ Wings အယူအဆကို မြင်သာစေဖို့ ကိုယ်ပိုင်ဖန်တီးထားတဲ့ သရုပ်ဖော်ပုံ ဖြစ်ပါတယ်။ အကဲဖြတ်ရလဒ် ဒါမှမဟုတ် Enneagram နံပါတ်တွေရဲ့ တည်နေရာပြပုံ မဟုတ်ပါဘူး။

4w3အောင်မြင်မှုကို ဦးတည်သူ

Integrative ရဲ့ 4w3 ရှင်းပြချက်အရ ကိုယ်ပိုင်ဟန်ကို ဖော်ပြရာမှာ လက်တွေ့ဖြစ်အောင် လုပ်နိုင်မှုနဲ့ ပရိသတ်ကို ထည့်စဉ်းစားမှု ပိုပါလာနိုင်ပါတယ်။ စိတ်ကူးတစ်ခုကို လူပိုများများဆီ ရောက်စေနိုင်ပေမယ့် တင်ပြပုံက အကြောင်းအရာထက် ပိုအရေးကြီးသွားနိုင်ပါတယ်။

ပြပွဲငယ်တစ်ခု ပြင်ဆင်နေတယ်လို့ စဉ်းစားပါ။ ကိုယ့်အတွက် အဓိပ္ပာယ်ရှိတဲ့လက်ရာတွေကို ရွေးပြီး ဧည့်သည်တွေ နားလည်လွယ်အောင် ရှင်းလင်းစာတွေ ရေးထားပါတယ်။ ဒါနဲ့ တခြားဟန်တစ်မျိုးကို လူတွေ ချီးကျူးကြလို့ ကိုယ့်စိတ်ကူးတစ်ခုလုံးကို ပြောင်းပစ်တာကို နှိုင်းကြည့်ပါ။ ကိုယ်ဘာဖော်ပြချင်လဲ၊ ဘယ်လက်တွေ့ရလဒ်ရရင် အသုံးဝင်မလဲဆိုတာ မေးကြည့်နိုင်ပါတယ်။ လူရှေ့မှာ ယုံကြည်မှုရှိတာတစ်ခုတည်းနဲ့ ဒီ Wing ကို မသတ်မှတ်နိုင်ပါဘူး။

ပုံစံ 3 ကို ဖတ်ရန်

4w5စူးစမ်းလေ့လာသူ

Integrative က 4w5 ကို ခံစားချက်ထဲက အဓိပ္ပာယ်နဲ့အတူ သေချာကြည့်ရှုတာ၊ အကြောင်းအကျိုးစဉ်းစားတာတွေ ပါလာတဲ့ပုံစံလို့ ရှင်းပြထားပါတယ်။ ချက်ချင်း အဓိပ္ပာယ်ကောက်မိတာကို နည်းနည်းခွာကြည့်နိုင်သလို ကိုယ့်ဘာသာ ဆန်းစစ်နေတာထဲမှာပဲ နစ်မြောသွားနိုင်ပါတယ်။

တုံ့ပြန်ချက်တစ်ခုကို ပြန်ဖတ်ပြီး တကယ်ရေးထားတဲ့စကားနဲ့ ကိုယ်စိုးရိမ်လို့ ထပ်အဓိပ္ပာယ်ကောက်ထားတာကို ခွဲကြည့်တယ်လို့ စဉ်းစားပါ။ ခဏရပ်စဉ်းစားတာက အသုံးဝင်နိုင်ပါတယ်။ ဒါပေမယ့် ရေးသူကို ရှင်းအောင်မမေးဘဲ ဆက်ဆန်းစစ်နေရင် မသေချာမှုက ရှိနေဦးမှာပါ။ မပြည့်စုံသေးတဲ့ စိတ်ကူးတစ်ခုနဲ့ တိကျတဲ့မေးခွန်းတစ်ခုကို ယုံကြည်ရသူတစ်ယောက်ထံ ပြောကြည့်ပါ။ Wing နှစ်မျိုးလုံးက စူးစမ်းကြည့်နိုင်တဲ့ ရှုထောင့်တွေပါ။ ကိုယ်ဟာ Wing တစ်မျိုးမျိုးပဲ ဖြစ်ရမယ်လို့ သတ်မှတ်ထားတာလည်း မဟုတ်သလို ရမှတ်ကနေ ဆုံးဖြတ်ပေးတာလည်း မဟုတ်ပါဘူး။

ပုံစံ 5 ကို ဖတ်ရန်

05 / တိုးတက်မှုနှင့် ဖိအား

Type Four: တိုးတက်လာချိန်မှာ Type 1၊ ဖိအားများချိန်မှာ Type 2

အမည်တပ်ထားတဲ့ မြားနှစ်ခုကို အရင်ကြည့်ပြီး တွဲဖော်ပြထားတဲ့ ဥပမာနဲ့ လေ့ကျင့်စရာတွေကို ဖတ်ပါ။ စိတ်ကူးအခြေအနေတွေက ကိုယ့်အတွေ့အကြုံနဲ့ ဘယ်နေရာမှာတူလဲ၊ ဘယ်နေရာမှာမတူလဲ သတိထားကြည့်ပါ။ အသုံးဝင်တဲ့ နောက်တစ်ဆင့်က လက်တွေ့အခြေအနေနဲ့ ကိုက်ဖို့လိုပါတယ်။

Type 4 — တိုးတက်မှုဘက်တွင် Type 1၊ ဖိအားဘက်တွင် Type 2Enneagram စက်ဝိုင်းပေါ်မှာ ပုံစံ ၉ မျိုးကို ပြထားပါတယ်။ မျဉ်းပြည့်မြားက 4 မှ 1 သို့ တိုးတက်မှုဘက်ကို ညွှန်ပြပြီး မျဉ်းပြတ်မြားက 4 မှ 2 သို့ ဖိအားဘက်ကို ညွှန်ပြပါတယ်။ ရိုးရာမူဘောင်ကို ပြထားတာဖြစ်ပြီး ကြိုတင်ခန့်မှန်းချက် မဟုတ်ပါဘူး။
တိုးတက်မှု4 → 1ဖိအား4 → 2

ပုံစံ 4 → ပုံစံ 1

4 → 1 · Growth / တိုးတက်လာချိန်

ဒီတိုးတက်မှုဦးတည်ရာမှာ Type 1 နဲ့ ဆင်တူတဲ့ အခြေအနေကို ဘက်မလိုက်ကြည့်နိုင်မှုနဲ့ မူအခြေခံပြီး လုပ်ဆောင်မှုကို အလေးထားပါတယ်။

နေ့စဉ်ဘဝထဲက စိတ်ကူးဥပမာ

စိတ်ကူးဥပမာ။ ရပ်ကွက်အတွက် အသိပေးစာတစ်စောင်ကို ကိုယ်လိုချင်တဲ့ ခံစားမှု ပေးနိုင်အောင် ရေးချင်ပါတယ်။ စိတ်ထဲမှာ ပြည့်စုံပြီလို့ မခံစားရသေးခင် သတ်မှတ်ရက် ရောက်လာပါတယ်။ ဖတ်သူတွေ အရင်သိဖို့လိုတာ ဘာလဲလို့ မေးကြည့်တော့ နေရာ၊ အချိန်၊ ကုန်ကျစရိတ်နဲ့ ဆက်သွယ်ရန်အချက်အလက်တွေ ဖြစ်နေပါတယ်။ ကိုယ့်ဟန်ပါတဲ့ အသေးစိတ်တစ်ခုကို ဆက်ထိန်းထားပြီး ရှင်းလင်းတဲ့မူကို ထုတ်လိုက်ပါတယ်။ စဉ်းစားစရာက စိတ်မငြိမ်သေးချိန်မှာတောင် ကိုယ်တန်ဖိုးထားတာကို အခြေခံပြီး တိကျတဲ့ဆုံးဖြတ်ချက် ချနိုင်သလားဆိုတာပါ။

စမ်းကြည့်ဖို့

အလုပ်တစ်ခုရွေးပြီး မစခင် “အသုံးဝင်ဖို့ လုံလောက်ပြီ” ဆိုတာကို မြင်တွေ့တိုင်းတာနိုင်တဲ့ အချက်တွေနဲ့ သတ်မှတ်ပါ။ ပြီးဆုံးရမယ့် အတိုင်းအတာကို တတ်နိုင်သလောက် သေးသေးထားပါ။ အဲဒီအတိုင်းအတာ ရောက်ရင် အလုပ်ရဲ့ ရည်ရွယ်ချက်နဲ့ ကိုက်မကိုက် ပြန်ကြည့်ပါ။ ပိုလက်တွေ့ကျလာဖို့ ကိုယ့်ကိုယ်ကို ကြမ်းတမ်းဖို့ ဒါမှမဟုတ် ခံစားချက်ကို ငြင်းပယ်ဖို့ မလိုပါဘူး။

Type 1 လမ်းညွှန်ကို ဖတ်ရန်

ပုံစံ 4 → ပုံစံ 2

4 → 2 · Stress / ဖိအားများချိန်

ဒီဖိအားဦးတည်ရာမှာ Type 2 နဲ့ ဆင်တူတဲ့ ဆက်ဆံရေးထဲ အလွန်ဝင်ပါမိခြင်းနဲ့ တစ်ဖက်လူကို အလွန်တွယ်ကပ်မိခြင်းတို့ကို ဖော်ပြပါတယ်။

နေ့စဉ်ဘဝထဲက စိတ်ကူးဥပမာ

စိတ်ကူးဥပမာ။ သူငယ်ချင်းတစ်ယောက်က ပုံမှန်ထက် စာပြန်နောက်ကျနေပါတယ်။ စကားပြောဖို့ အချိန်ရှိလားလို့ မေးမယ့်အစား ကူညီစရာအမျိုးမျိုး ကမ်းလှမ်းပြီး သူမတောင်းဆိုထားတဲ့ ကိစ္စတွေကိုပါ စီစဉ်ပေးနေမိပါတယ်။ ကိုယ်မရှိမဖြစ် လိုအပ်လာရင် မသေချာမှု ပျောက်သွားမယ်လို့ မျှော်လင့်ပေမယ့် သူက တိုတိုပဲ ပြန်ဖြေတော့ စိတ်ထိခိုက်ရပြန်ပါတယ်။ ကူညီတတ်တာတစ်ခုတည်းက ဒီပုံစံကို မပြပါဘူး။ ကူညီပေးမှုနဲ့အတူ ဘယ်မျှော်လင့်ချက် တွဲပါလာသလဲဆိုတာက စဉ်းစားစရာပါ။

စမ်းကြည့်ဖို့

နောက်ထပ်ကူညီပေးစရာ မကမ်းလှမ်းခင် ခဏရပ်ပါ။ ကိုယ်တကယ် သိချင်တာဘာလဲ မေးပြီး တိကျတဲ့တောင်းဆိုချက်တစ်ခု ပြောပါ။ “စကားနည်းနည်း ပြောချင်တယ်။ ဒီတစ်ပတ် အချိန်ရမလား” လို့ မေးနိုင်ပါတယ်။ သူပြန်ဖြေဖို့ အခွင့်ပေးပြီး မအားဘူးဆိုရင်လည်း လေးစားပါ။ စိတ်ချရအောင် အတည်ပြုပေးမှု လိုအပ်နေတာကို ကူညီပေးမှုနဲ့ မပြောဘဲ အပြန်အလှန်မျှော်လင့်တဲ့ သဘောတူညီချက်လုပ်မိစရာမလိုဘဲ ဖော်ပြနိုင်ပါတယ်။

Type 2 လမ်းညွှန်ကို ဖတ်ရန်

Type 4 က Type 1 ဒါမှမဟုတ် Type 2 အဖြစ် ပြောင်းသွားတာ မဟုတ်ပါဘူး။ ဒီမြားတွေက ရိုးရာအဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုပုံတစ်မျိုးဖြစ်ပြီး ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ အတည်ပြုထားတဲ့ ဖြစ်စဉ်တွေ၊ အလိုအလျောက် ဖြစ်ရမယ့် တုံ့ပြန်မှုတွေ မဟုတ်ပါဘူး။ Type 2 ကို “မကောင်းတဲ့ Type” လို့ မဆိုလိုသလို Type 1 ကလည်း မူလကတည်းက “ပိုကောင်းတဲ့ Type” မဟုတ်ပါဘူး။ ကိုယ့်လက်တွေ့အခြေအနေနဲ့ ကိုက်ညီတာရော မကိုက်ညီတဲ့ သက်သေတွေရော ကြည့်ပါ။

ရိုးရာမူဘောင်ကို ဆက်ဖတ်ရန် — The Enneagram Institute (တက်ဘ်အသစ်)

06 / အခြားသူများနှင့်အတူ

ဆက်ဆံရေးနှင့် ကိုက်ညီမှု

နားလည်ပေးစေချင်စိတ်က ကိုယ့်အကြောင်းကို သေချာစဉ်းစားပြီး ရိုးရိုးသားသား ပြောပြနိုင်စေပါတယ်။ စိတ်ကူးဥပမာထဲက အငြင်းပွားမှုတစ်ခုမှာတော့ တစ်ဖက်လူက ကိုယ်ခံစားသလို အတိအကျခံစားရမယ်ဆိုတဲ့ တောင်းဆိုမှု ဖြစ်သွားနိုင်ပါတယ်။ သူတို့က ဘယ်လိုပြန်ဖြေမှ အဆင်ပြေမလဲ မသိလို့ အကြံပေးတာ ဒါမှမဟုတ် တိတ်နေတာ ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။

နားထောင်ပေးဖို့ လိုတာလား၊ အကြံလိုတာလား၊ ဆုံးဖြတ်ချက်လိုတာလား ရှင်းပြပါ။ နားလည်ပေးတာက သဘောတူရမယ်လို့ မဆိုလိုပါဘူး။ တုံ့ပြန်ပုံမတူတာကလည်း မဂရုစိုက်ကြောင်း အလိုအလျောက် မပြပါဘူး။ ကိုယ့်အတွေ့အကြုံကို ခုခံပြောရင်း သူ့အတွေ့အကြုံကို ပယ်ချမိရင် အဲဒီအချက်ကို တိတိကျကျ ပြန်ပြောပြီး ပြုပြင်ပါ။ တစ်ယောက်ရဲ့ ပြောပြချက်က နောက်တစ်ယောက်ရဲ့ အတွေ့အကြုံကို ဖျက်မပစ်ဘဲ နှစ်ယောက်လုံး ပြောခွင့်ရှိဖို့ လိုပါတယ်။

ပြောဆိုဆက်ဆံရာတွင် စမ်းကြည့်ရန်

“အစီအစဉ်ပြောင်းတာကို မပြောတော့ ကိုယ်က ချန်ထားခံရသလို ခံစားရတယ်။ နောက်တစ်ခါ စောစောပြောပေးနိုင်မလား။ မင်းဘက်မှာ ဘာဖြစ်ခဲ့တာလဲ” လို့ ပြောကြည့်ပါ။ ပြန်အဆင်ပြေအောင် ပြောဖို့ဆိုရင် “မင်းမဂရုစိုက်ဘူးလို့ ပြောမိတယ်။ တောင်းပန်ပါတယ်။ ကိုယ်အဓိပ္ပာယ်ကောက်မိတာကို မင်းရဲ့ရည်ရွယ်ချက်လို့ ယူမိတာပါ” လို့ ပြောနိုင်ပါတယ်။ ချစ်ခင်ကြောင်း သက်သေပြခိုင်းမယ့်အစား ဖြစ်ရပ်တစ်ခုအကြောင်းကို မေးကြည့်ပါ။

နံပါတ်ကြောင့် ဆက်ဆံရေးတစ်ခု အောင်မြင်၊ မအောင်မြင်မယ်လို့ အာမခံမရပါဘူး။ အပြင်ကနေ အမျိုးအစားသတ်မှတ်မယ့်အစား သူ့အတွေ့အကြုံကို သူ့ဆီက မေးပါ။

07 / အပေါ်ယံမှာ တူနေနိုင်ပါတယ်

ဘယ်အချက်က ကွာခြားနိုင်သလဲ။

အပြုအမူတူပေမယ့် စိတ်ရင်း မတူနိုင်ပါဘူး။ ဒီနှိုင်းယှဉ်ချက်တွေက စူးစမ်းဖို့ မေးခွန်းတွေဖြစ်ပြီး လူတစ်ယောက်ရဲ့ ပုံစံကို အလွယ်သတ်မှတ်ဖို့ နည်းလမ်း မဟုတ်ပါဘူး။

4 / 3အောင်မြင်မှုကို ဦးတည်သူ

Type 3 နဲ့ Type 4 နှစ်မျိုးလုံးမှာ အဓိပ္ပာယ်ရှိတာတစ်ခုကို တင်ပြချင်စိတ် ရှိနိုင်ပါတယ်။ “ကိုယ်တကယ်ဆိုလိုတာကို ဒါက ဖော်ပြနိုင်လား” နဲ့ “လူတွေတန်ဖိုးထားတဲ့ အောင်မြင်မှုတစ်ခုကို ပြနိုင်လား” ဆိုတာကို နှိုင်းကြည့်ပါ။ တင်ပြပုံကောင်းလို့ ချီးကျူးခံရပေမယ့် ကိုယ်မူလဆိုလိုတာ မပါတော့ဘူးဆိုရင် ဘာကို အများဆုံးစိတ်ပျက်မလဲ။ ဒီစိုးရိမ်ချက်တွေက Type တစ်မျိုးတည်းမှာပဲ ရှိတာ မဟုတ်ပါဘူး။

စာရေးသူတစ်ယောက်က အကြောင်းအရာမှန်ကန်ဖို့ ကာကွယ်ပြောတာဟာ သူ့အလုပ်ကို လုပ်နေတာပဲ ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။ ဒီအခြေအနေမှာပဲ စိုးရိမ်တာဆိုရင် ကိုယ်ဘယ်လိုလူဖြစ်တယ်ဆိုတဲ့ ယေဘုယျအချက်အဖြစ် မယူပါနဲ့။

ပုံစံ 3 အသေးစိတ်လမ်းညွှန်နှင့် နှိုင်းယှဉ်ရန်

4 / 5စူးစမ်းလေ့လာသူ

တိတ်တိတ်နေတတ်တာတစ်ခုတည်းနဲ့ Type 4 နဲ့ Type 5 ကို ခွဲဖို့ မလုံလောက်ပါဘူး။ ကိုယ့်ဘာသာ အချိန်ယူတာက ကိုယ့်အတွက် ဘာအဓိပ္ပာယ်ရှိလဲဆိုတာ သိဖို့လား၊ အကြောင်းအရာကို နားလည်ပြီး အဆင်သင့်ဖြစ်ဖို့လား စူးစမ်းကြည့်ပါ။ နားရှုပ်စရာအစည်းအဝေးတစ်ခုပြီးရင် ကိုယ့်အတွက် ဘာကိုဆိုလိုသလဲဆိုတာ ပြောနိုင်ချင်သလား၊ လုပ်ငန်းစနစ်က ဘယ်လိုအလုပ်လုပ်သလဲ သိချင်သလား၊ နှစ်ခုလုံးလား။

ပင်ပန်းတာ၊ ကိုယ့်အတွက် သီးသန့်အချိန်လိုတာ၊ အာရုံစိုက်ဖို့လိုတာတွေကြောင့်လည်း ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။ အနားယူပြီးတဲ့အခါ ဒီစိုးရိမ်ချက်နှစ်မျိုး ထပ်မပေါ်ဘဲ နောက်ဆုတ်နေချင်စိတ် ပျောက်သွားရင် Type ကိုအခြေခံတဲ့ ရှင်းပြချက်ကို အားနည်းစေပါတယ်။

ပုံစံ 5 အသေးစိတ်လမ်းညွှန်နှင့် နှိုင်းယှဉ်ရန်

08 / စိတ်ကျန်းမာရေးနှင့် အကူအညီ

စွဲလမ်းမှု၊ ဖိအားကို ရင်ဆိုင်ပုံနဲ့ အကူအညီရယူခြင်း

Enneagram Type က ရောဂါရှာဖွေချက် မဟုတ်ပါဘူး။ ကိုးကားထားတဲ့ Type စာမျက်နှာတွေမှာ စွဲလမ်းမှုအကြောင်း ဖော်ပြထားပေမယ့် Type တစ်မျိုးချင်းနဲ့ စွဲလမ်းမှုပုံစံတွေ ဆက်စပ်ကြောင်း အတည်ပြုတဲ့ ဆေးဘက်ဆိုင်ရာသက်သေကို အဲဒီစာမျက်နှာတွေမှာ မပေးထားပါဘူး။ ဒါကြောင့် ဒီလမ်းညွှန်မှာ Type ဒါမှမဟုတ် Development Level နဲ့ စွဲလမ်းမှု၊ စိတ်ကျန်းမာရေးအခြေအနေကို ကြိုတင်မခန့်မှန်းထားပါဘူး။

အရက်နဲ့ မူးယစ်ဆေး သုံးစွဲမှုဆိုင်ရာရောဂါတွေက ကုသနိုင်တဲ့ ကျန်းမာရေးအခြေအနေတွေပါ။ သုံးစွဲမှုကို ထိန်းချုပ်ရခက်လာတာ ဒါမှမဟုတ် နေ့စဉ်ဘဝကို ထိခိုက်နေတာရှိရင် အရည်အချင်းရှိတဲ့ ကျန်းမာရေးပညာရှင်နဲ့ ဆွေးနွေးပါ။ အကူအညီရယူဖို့ ကိုယ့် Personality Type ကို အရင်သိထားဖို့ မလိုပါဘူး။ ဒီပညာပေးလမ်းညွှန်က ရောဂါအကဲဖြတ်ခြင်းနဲ့ ကုသမှုကို မပေးနိုင်ပါဘူး။

09 / ဖတ်ပြီး လက်တွေ့စမ်းကြည့်ရန်

နေ့စဉ်ဘဝထဲမှာ သတိထားကြည့်ပါ။

ဒီစိတ်ကူးနမူနာတွေက ဖြစ်နိုင်ခြေတွေကို မြင်သာစေဖို့ပါ။ ဒီပုံစံရှိသူတိုင်းကို ဖော်ပြထားတာ မဟုတ်ပါဘူး။

01

အဖွဲ့က အခြားစိတ်ကူးကို ရွေးလိုက်ချိန်

စိတ်ကူးဥပမာထဲက ကြော်ငြာအစီအစဉ်ဆွေးနွေးပွဲမှာ ကိုယ်အဆိုပြုတဲ့ ထူးခြားတဲ့စိတ်ကူးအစား အဖွဲ့က ပိုရိုးရှင်းတဲ့နည်းကို ရွေးပါတယ်။ ကိုယ်က စိတ်ပျက်ပြီး နောက်ဆုတ်ချင်လာပါတယ်။ ဒီနေရာမှာ ကိုယ့်ပါဝင်မှုအတွက် နေရာမရှိဘူးထင်ပါရဲ့လို့ တွေးမိပါတယ်။ ဆွေးနွေးမှုကနေ ထွက်လိုက်ရင် ကိုယ့်စိတ်ကူးကို ထပ်အဝေဖန်မခံရတော့ပေမယ့် အသုံးဝင်တဲ့အချက်အလက်လည်း မကြားရတော့ပါဘူး။

ကုန်ကျစရိတ်၊ အချိန်၊ ပရိသတ်ဆိုတဲ့ အချက်တွေထဲမှာ ဘာက အဓိကဖြစ်ခဲ့လဲ မေးပါ။ ရွေးထားတဲ့အစီအစဉ်နဲ့ ကိုက်မယ့် ကိုယ့်စိတ်ကူးထဲက အပိုင်းတစ်ခုကို ကမ်းလှမ်းပါ။ နောက်တော့ လုပ်ငန်းလိုအပ်ချက်အကြောင်း ဘာသိလာလဲ၊ ကိုယ်ပါဝင်ဖို့ တကယ်ဖိတ်ခေါ်မှုရှိခဲ့လား မှတ်ပါ။ ရည်ရွယ်ချက်က မကြိုက်ဘဲ အတင်းသဘောတူဖို့လည်း မဟုတ်သလို ကိုယ်ထူးခြားကြောင်း သက်သေပြဖို့လည်း မဟုတ်ပါဘူး။ အဆိုပြုချက်ကို ငြင်းတာနဲ့ ကိုယ်တစ်ယောက်လုံးကို ငြင်းတာကို ခွဲကြည့်ဖို့ပါ။

02

သာမန်သီတင်းပတ်ကုန်တစ်ခု

ကိုယ်က အမှတ်တရဖြစ်မယ့် အပြင်သွားအစီအစဉ်ကို စိတ်ကူးထားချိန်မှာ သူငယ်ချင်းက အနီးနားမှာ လက်ဖက်ရည်သောက်ဖို့ ဖိတ်ပါတယ်။ အစီအစဉ်နှစ်ခုကို နှိုင်းလိုက်တော့ တကယ့်ဖိတ်ခေါ်မှုက သိပ်အဓိပ္ပာယ်မရှိသလို ခံစားရပါတယ်။ ငြင်းမိတော့မယ့်အချိန်မှာ အဖော်ရှိဖို့ကလည်း ကိုယ်လိုချင်တာထဲ ပါနေတာကို သတိထားမိပါတယ်။

ရင်းနှီးမှုကို စမ်းသပ်တဲ့ကိစ္စ မလုပ်ဘဲ ကိုယ်ပိုနှစ်သက်တာကို ပြောပါ။ ဒီနေ့ လက်ဖက်ရည်သောက်ပြီး နောက်တစ်ပတ် အပြင်သွားဖို့ စီစဉ်နိုင်ပါတယ်။ ပြီးရင် ပျော်ခဲ့တဲ့အခိုက်အတန့်တစ်ခုနဲ့ လိုနေသေးတာကို ပြောကြည့်ပါ။ နှစ်ခုလုံး မှန်နေနိုင်ပါတယ်။ ဒီနည်းက စိတ်ကူးထားတဲ့နေ့နဲ့ မတူရင်တောင် သာမန်နေ့လယ်ခင်းတစ်ခုမှာ အဓိပ္ပာယ်ရှိနိုင်သလားဆိုတာ စမ်းကြည့်တာပါ။

စမ်းကြည့်ဖို့ လေ့ကျင့်ခန်းသေးသေး ၃ ခု

  1. တစ်ပတ်ကြာ စိတ်ပျက်စရာတစ်ခုတွေ့တိုင်း ဘာဖြစ်ခဲ့လဲ၊ ကိုယ်ဘယ်လို အဓိပ္ပာယ်ကောက်လဲ၊ ဘာမေးနိုင်လဲဆိုပြီး ကော်လံသုံးခုမှာ တိုတိုရေးပါ။ အဓိပ္ပာယ်ကောက်ထားတာတစ်ခုကို အခြေခံပြီး မလုပ်ခင် အတည်ပြုမေးကြည့်ပါ။ အချက်အလက်အသစ်ကြောင့် ကိုယ့်ရှင်းပြပုံ ပြောင်းသွားသလား မှတ်ပါ။ ဒီလေ့ကျင့်မှုက ခံစားချက်ကို မငြင်းဘဲ မြင်တွေ့နိုင်တဲ့ ဖြစ်ရပ်နဲ့ ကိုယ်ဘယ်လိုလူလဲဆိုတာကို ခြုံပြီး ဆုံးဖြတ်မိတာကို ခွဲကြည့်စေပါတယ်။

  2. ကိုယ်တန်ဖိုးထားတာအတွက် အသုံးဝင်တဲ့ ဆယ်မိနစ်စာလုပ်ရပ်တစ်ခုကို ရွေးပါ။ အများသုံးပစ္စည်းတွေ စီပေးတာ၊ အလုပ်တစ်ခု ရှင်းပြပေးတာ၊ မူကြမ်းတိုတစ်ခု ပြီးအောင်ရေးတာမျိုး ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။ စိတ်ကူးဉာဏ်ပွင့်လာတဲ့အထိ မစောင့်ဘဲ လုပ်ကြည့်ပါ။ ပြီးရင် တစ်ဖက်လူအတွက် ဘာအကျိုးရှိသွားလဲ တိတိကျကျ ပြောပါ။ သာမန်စိတ်အခြေအနေမှာလည်း အဓိပ္ပာယ်ရှိတာကို လုပ်နိုင်သေးသလား စမ်းကြည့်တာပါ။ ပြီးအောင်လုပ်နိုင်တာက သက်သေပါ။ စိတ်ထဲမှာ အကြီးအကျယ် ပြောင်းလဲသွားသလို ခံစားဖို့ မလိုပါဘူး။

  3. နှိုင်းယှဉ်စိတ်ပေါ်လာရင် ကိုယ်အားကျတဲ့ အရည်အချင်းကို တိတိကျကျ ဖော်ထုတ်ပါ။ သူက စီမံကိန်းကို ဘယ်လိုစီစဉ်ခဲ့လဲလို့ မေးတာမျိုး သင်ယူနိုင်တဲ့အဆင့်တစ်ခုအဖြစ် ပြောင်းပါ။ အဲဒီအဆင့်ကို တကယ်လုပ်ခဲ့သလား၊ ဘာသင်ယူရလဲ ပြန်ကြည့်ပါ။ ဘဝနှစ်ခုလုံးကို နှိုင်းပြီး ဆုံးဖြတ်မယ့်အစား အချက်အလက်ရနိုင်တဲ့ မေးခွန်းတစ်ခုကို မေးကြည့်တာပါ။

ပြန်စဉ်းစားကြည့်ဖို့ မေးခွန်း

ဒီတစ်ပတ်မှာ ဘယ်သူမှ မသတိထားမိပေမယ့် ကိုယ်တန်ဖိုးထားတာကို ဘယ်လုပ်ရပ်နဲ့ ဖော်ပြခဲ့လဲ။ တခြားသူရဲ့ ရှင်းပြချက်ကို ကြားပြီးရင် ဘယ်အဓိပ္ပာယ်ကောက်ယူမှုကို ပြင်မလဲ။ ဘယ်ကိစ္စမှာ ကျေနပ်မှုနဲ့ မပြည့်မီသေးတဲ့ဆန္ဒ နှစ်ခုလုံး ရှိနေတာကို လက်ခံနိုင်မလဲ။

လမ်းညွှန်ပါ။ အပြီးသတ်အဖြေ မဟုတ်ပါဘူး။

ဒီလမ်းညွှန်ရဲ့ မြန်မာ၊ အင်္ဂလိပ်စာသားတွေကို ကိုယ်ပိုင်ရေးသားထားပြီး စိတ်ကူးနဲ့ ဖန်တီးထားတဲ့ ဥပမာတွေကို သုံးထားပါတယ်။ တရားဝင်ဘာသာပြန် မဟုတ်ပါဘူး။ The Enneagram Institute နဲ့ ဆက်နွယ်မှု မရှိသလို ဒီလမ်းညွှန်ကို အဲဒီအဖွဲ့က ထောက်ခံထားတာလည်း မရှိပါဘူး။ ရည်ညွှန်းထားတဲ့ အရင်းအမြစ်တွေကို အောက်ပါလင့်ခ်တွေမှာ ဆက်ဖတ်နိုင်ပါတယ်။